Vincent van Gogh 1853-1890

De moderne kunstenaar

Lees voor...

Ieder jaar komen bijna anderhalf miljoen bezoekers naar het Van Gogh Museum in Amsterdam. Tussen de tachtig en negentig procent van die bezoekers komt uit het buitenland. De Nederlandse schilder Vincent van Gogh is wereldberoemd.

Tijdens zijn leven, in de negentiende eeuw, was dat nog niet zo. Van Gogh had een moeilijk leven, met veel onrust, liefdesverdriet en geldzorgen. Wanhoop hierover dreef hem tot zelfmoord. Pas na zijn dood begon zijn ster te rijzen. Aan de ene kant was dat vanwege zijn schilderijen, want die zijn krachtig, kleurig, eigenzinnig; veel mensen, van alle leeftijden, vinden zijn werk mooi. Aan de andere kant zijn mensen geïnteresseerd in het levensverhaal van Van Gogh. Hij is het schoolvoorbeeld geworden van de even geniale als eenzame kunstenaar.

Van Gogh werd in 1853 in het Brabantse dorp Zundert geboren en reisde op jonge leeftijd al veel door Nederland en Europa. In 1885 maakte hij in Nuenen het beroemde schilderij 'De aardappeleters', een somber portret van een boerenfamilie. Het jaar daarop ging hij naar Parijs. Zijn broer Theo, die daar kunsthandelaar was, liet hem schilderijen en tekeningen zien van de impressionisten, schilders die verfijnder omgingen met licht en kleur dan hij gewend was. Ook raakte Vincent onder de indruk van Japanse prenten.

In 1888 huurde hij een atelier in Zuid-Frankrijk: het 'Gele Huis' in Arles. Aan zijn zus Wil schreef hij dat de uitbundige natuur van het Zuiden vroeg om een nieuwe manier van schilderen: 'Absoluut kleurig: hemelsblauw, roze, oranje, vermiljoen, hoog geel, heldergroen, helder-wijnrood, violet'. Hij maakte landschappen en, omdat hij geen geld had voor een model, veel zelfportretten.

De Franse kunstenaar Paul Gauguin kwam bij hem logeren, maar ze kregen ruzie. Van Gogh raakte zo in de war dat hij Gauguin bedreigde met een scheermes; even later sneed Van Gogh, per ongeluk of expres, een stuk van zijn eigen linkeroor af. Op sommige zelfportretten zie je hem dan ook met zijn oor in het verband.
Van Gogh kreeg steeds meer last van zenuwziekte, hij liet zich een tijd opnemen in een psychiatrische inrichting, waar hij beroemde schilderijen maakte van cipressen en de sterrennacht. Op 27 juli 1890 liep hij een korenveld in en schoot zichzelf in de borst. Hij overleed twee dagen later.

Tegenwoordig is Vincent van Gogh zo'n gewaardeerde kunstenaar dat zijn werk over de hele wereld in musea hangt en veel geld waard is. Een portret van de cafébazin in Arles, 'L'Arlésienne', werd in 2006 in New York geveild voor 40,3 miljoen dollar (33,9 miljoen euro). Dat is vergelijkbaar met de prijs van een Boeing 737 passagiersvliegtuig.


officiële versie