Rembrandt ± 1606-1669

De grote schilders

Lees voor...

De Nachtwacht van Rembrandt van Rijn is wereldberoemd. Rembrandt schilderde het schilderij in 1642. Er is sindsdien heel veel gesproken over het schilderij. Het is vaak geprezen, maar het is dan ook een bijzonder schilderij. Je gaat erdoor fantaseren: je ziet dat er iets staat te gebeuren, maar wat?

Een doodgewoon groepsportret

Aan de andere kant is het ook een doodgewoon schilderij: een groep Amsterdamse burgers heeft zichzelf laten schilderen. Ze staan als schutters rond hun kapitein Frans Banning Cocq. Het groepsportret was bestemd voor de nieuwe, grote Doelenzaal van de Kloveniersdoelen (een gebouw in Amsterdam).

Rembrandts schilderij was gewoon een van de vele

Het laten maken van zo’n groepsportret was in Amsterdam een gewoonte die begonnen was in de eerste helft van de 16e eeuw. Alle rijke of belangrijke mannen, zoals kapitein Cocq, bestelden een groepsportret bij een bekende schilder. Rembrandts schilderij van de schutters hing zo dus gewoon tussen andere groepsportretten in de Doelenzaal. In die zaal kwamen de schutters geregeld bij elkaar om te eten, te drinken en te roken.

Rembrandt wilde beroemd worden

Op het moment dat Rembrandt de opdracht van Banning Cocq kreeg, was hij al een veelgevraagd schilder. Op jonge leeftijd had hij zijn geboorteplaats Leiden verlaten. Hij was een schilder die van plan was rijk en beroemd te worden. Hij hoopte op veel succes in het rijkere en grotere Amsterdam. Dat is hem ook gelukt. Rembrandt maakte dure portretten en schilderijen van figuren uit oude verhalen en de Bijbel. Hij schilderde vooral voor een kleine groep rijke burgers en kunstkenners.

Iedereen wilde een schilderij

Niet alleen de rijken kochten schilderijen. Er was een enorme vraag naar schilderijen. Iedereen wilde er een aan de muur. Ook gewone mensen. Rond 1650 werkten er alleen al in Amsterdam 175 kunstschilders. De meesten maakten goedkope schilderijtjes; landschapjes en plaatjes van het gewone leven. Eeuwige roem hebben zij nooit gekregen, maar ze schilderden wel heel veel. Overal in het Nederland van toen waren kunstschilders aan het werk.

Ruim 5 miljoen schilderijen!

Er is berekend dat er in de 17e eeuw ruim vijf miljoen schilderijen zijn gemaakt. Dat laat zien dat er veel meer Nederlandse schilders waren dan alleen Rembrandt, Vermeer en Jan Steen. Maar zij waren wel dé grote meesterschilders en hun woonplaatsen Haarlem, Amsterdam en Utrecht waren belangrijke kunstzinnige steden.
Maar niet alleen Rembrandt is het symbool van de opvallende bloei van de zeventiende-eeuwse kunst. Ook al die honderden minder bekende schilders horen daarbij. In de schaduw van de beroemde meesters werkten zij in Enkhuizen en Zwolle. Daar probeerden ze hun eigen plek te veroveren in de Nederlandse schilderswereld.


  • ongeveer 3000 voor Christus Hunebedden De eerste boeren  
  • van 47 tot ongeveer 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord De Friezen worden christenen  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Westen  
  • Ongeveer 1100 Hebban olla vogala Begin van de Nederlandse taal  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • Van 1356 tot ongeveer 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • ± 1469-1536 Erasmus Een beroemde humanist  
  • 1500-1558 Karel V Nederland wordt één land  
  • 1566 De Beeldenstorm De strijd tussen de godsdiensten  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Vader van het vaderland  
  • 1588-1795 De Republiek Een unieke regering in Europa  
  • 1602-1799 De VOC Nederland breidt uit over zee  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de 17e eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Bedenker van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het belangrijkste boek  
  • ± 1606-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de macht van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ±1637-1863 Slavernij Slaven in Amerika  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga Verstand, kennis en wetenschap worden belangrijk  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn Sneller vervoer  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een land  
  • 1860 Max Havelaar Een klacht tegen de regering in Nederlands-Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De fabriek uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Schilder in een nieuwe tijd  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Mannen en vrouwen dezelfde rechten  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Neutraal in oorlogstijd  
  • 1917-1931 De Stijl De kunst verandert helemaal  
  • 1929-1940 De crisisjaren Het gaat niet goed in Nederland  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Nederland bezet en bevrijd  
  • 1929-1945 Anne Frank De Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood Het gevaar van het water  
  • vanaf 1948 De televisie Iedereen kijkt televisie  
  • vanaf ongeveer 1880 Haven van Rotterdam De poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegen de keurige Nederlanders  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen De koloniën worden zelfstandig  
  • 1995 Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden?  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland Een maatschappij met veel culturen  
  • 1959-2030? De gasbel Het gas raakt op  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
groep 7 en 8