Haven van Rotterdam vanaf ca. 1880

Poort naar de wereld

Lees voor...

Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo´n belangrijk handelsland is, dan is het wel Rotterdam. De haven ligt in de delta van grote Europese rivieren, is voor zeeschepen bereikbaar en heeft op dit moment een achterland met wel honderd miljoen mensen op één dag rijden. Het is de natuurlijke plek voor de belangrijkste Europese haven. Bij de wederopbouw van Nederland had het herstel van de haven van Rotterdam dan ook topprioriteit. Die haven was zwaar beschadigd uit de Tweede Wereldoorlog gekomen, bijna de helft was verwoest. Mede door de Duitse wederopstanding en de succesvolle Europese samenwerking herstelde de handel met het Duitse achterland zich. De groei ging zo snel dat er in de jaren vijftig al uitbreidingen nodig waren: de Eemhaven en Botlek werden aangelegd.

Rotterdam was pas in de negentiende eeuw uitgegroeid tot de belangrijkste havenstad van Nederland. Hoewel het ook al lang bestond, was het lang geen havenstad van de eerste rang. Rond het jaar 1250 was in de monding van het riviertje de Rotte een dam gelegd, om te voorkomen dat het instromende zeewater het riviertje te zout maakte. Bij die dam werden goederen met de hand overgeladen van rivierboten op kustscheepjes: het begin van de Rotterdamse haven. In de zestiende eeuw ontwikkelde Rotterdam zich tot een belangrijke vissershaven en later pikte de stad een graantje mee van de koloniale scheepvaart. Toch werd zij nooit het centrum van de koloniale handel: de haven was toen vanuit zee te moeilijk bereikbaar, de belangrijkste financiers en ondernemers zaten bovendien in Amsterdam.

In de tweede helft van de negentiende eeuw veranderde de haven ingrijpend. In het Duitse Ruhrgebied kwamen mijnbouw en industrie tot bloei. Bovendien werd Rotterdam veel beter bereikbaar vanuit de zee. Onder leiding van waterbouwkundig ingenieur Pieter Caland waren de duinen bij Hoek van Holland doorgestoken en was een nieuwe verbinding naar de haven gegraven: de Nieuwe Waterweg. In de haven zelf werden nieuwe havenbekkens aangelegd. Stoomkranen en andere machines maakten het lossen en laden efficiënter, en goederentreinen voerden de producten sneller af en aan.

Ook in de laatste veertig jaar heeft de haven een voortdurende groei gekend, met bijvoorbeeld de aanleg van Europoort en de Maasvlakte. Er is de Nederlandse overheid veel aan gelegen de haven van Rotterdam concurrerend te houden. Net als luchthaven Schiphol is die een mainport, een knooppunt in onze handelsrelaties met het buitenland. Nu de globalisering heeft gezorgd voor intensief goederenverkeer over de hele wereld en voor toename van de concurrentie, ook tussen havens, besteedt de overheid extra zorg aan de inrichting en de bereikbaarheid van de haven. De Betuweroute, een nieuwe goederenspoorlijn tussen Rotterdam en Duitsland, is één van de projecten om de haven toe te rusten voor de toekomst.


officiële versie