Şehir Dışındaki Malikâneler 17. ve 18. yüzyıllar

Refah İçinde Yaşam

Bugün, Utrecht'in kuzeyinde, Vecht Nehri kıyısındaki Goudestein malikânesi, Maarssen belediye binasıdır. Bu bina, uzunca bir süre, hali vakti yerinde olan birçok Amsterdamlının yazı geçirdiği nehir kıyısındaki birçok yazlık malikâneden biri oldu.

Vecht Nehri boyunca ya da nehir üzerinde geziye çıkıldığında, muazzam bahçeleri olan birçok malikâne, yazlık ve küçük saray görülür. Nehir boyunca bu zengin yapılaşma, Altın Çağ'da Amsterdam'daki muhteşem zenginliği yansıtmaktadır. Çoğunluğu on yedinci yüzyılda, diğerleri daha sonra inşa edildi. Zengin tüccarlar böylece yaz aylarında şehirden kaçmak ve Vecht Nehri boyunca uzanan doğal ortamın tadını çıkarmak istiyordu. Bu tür kaçışlar, genelde büyük çaplı taşınma ile, örneğin atların çektiği teknelerle gerçekleşiyordu. Evdeki hizmetliler de evdeki demirbaşın bir parçası olarak birlikte gidiyor, kısacası herkes ve her şey birlikte götürülüyordu. Erkekler, iş için sık sık şehirde bulunmak zorunda olmalarından dolayı, bu yazlıklara ara sıra uğruyordu.

Goudestein, bu yazlıkların daha sonar nasıl değerlendirildiği konusunda tipik bir örnek oluşturuyor. 1608'de Amsterdamlı tüccar Jan Jacobszoon Huydekoper, Maarssen'da büyük bir çiftlik satın aldı. Amsterdam'da önemli bir şahsiyet olan oğlu Joan, diğer görevlerinin yanı sıra birkaç dönem Amsterdam belediye başkanlığı yapmıştı. 1628'de Goudestein malikânesini inşa ettirdi. 1754'te, on yedinci yüzyılda evi yıkıldı ve yerine bugünkü köşk yapıldı. Yirminci yüzyıla kadar Huydekoper ailesi bu malikânede yaşamaya devam etti. 1955 yılında belediye, köşkü satın aldı ve belediye binası olarak kullanıma açtı.

Amsterdam'ın önde gelen şahsiyetleri bu yazlıklarda sık sık konuklarını (sosyal ortamdan arkadaşlarını, sanatçı ve aydınları) ağırlıyordu. Ünlü şair ve bilim adamı Constantijn Huygens 1656'da Goudestein'e konuk oldu ve çok memnun kalmış olacak ki malikâne hakkında en azından üç duygu dolu şiir yazdı.

Bu evlerin bahçeleri çok güzeldi ve hâlâ da güzelliklerini korumaktalar. Bunlar, sıkı geometrik biçimlerle, resmi Fransız bahçe mimarisi stilinden etkilenilerek yapılmış bahçe türüdür. Bu başlangıç noktasından hareketle yavaş yavaş yeni bir Hollanda stili gelişmeye başladı. Bu stilde evler, düzenli ve geometrik ama Barok öğeler ve çay keyfi yapılacak taraçalar, kanal, su oyunları ve labirent gibi mekanla oynayan eklemelerle bezendi. Herkesin bahçesiyle gösteriş yapmak istediğini söylemeye gerek yok herhalde. Dolayısıyla her bahçe, bir diğerinden daha büyük ve güzel yapılıyordu.

Hollanda'da ekonominin kötüye gitmesine rağmen, aristokratların malikânelerindeki yaz hayatı on sekizinci yüzyılda da devam etti. Ancak varlıklı aileler, belli bir süre, muhtemelen o güne kadar biriken sermayeyi harcayarak yaşamlarını sürdürdü. Bugünlerde bu yazlıkların birçoğu artık şahsi kullanımda değildir. Şimdi turistik mekan, şirketlere alımlı ofis ortamı ve parti binası olarak kullanılmaktadır.


  • Yaklaşık M.Ö. 3000 Dolmenler Tarıma başlayan ilk insanlar  
  • M.S. 47 - yaklaşık 400 Roma İmparatorluğu'nun Hudutları Roma Dünyasının Sınırlarında  
  • M.S. 658 - 739 Willibrord Hıristiyanlığın Yayılması  
  • M.S. 742 - 814 Büyük Şarl Akşam Ülkesinin, İmparatoru  
  • Yaklaşık M.S. 1100 Bütün kuşlar ‘Hebban olla vogala’ Hollandaca Yazılı İlk Metin  
  • 1254 - 1296 V. Floris Hollandalı Bir Kont ve Hoşnut Olmayan Asiller  
  • 1356 - yaklaşık 1450 Hansa Birliği Aşağı Ülkeler’de Ticaret Yapan Şehirler  
  • 1469 ? - 1536 Erasmus Evrensel Bir Hümanist  
  • 1500 - 1558 V. Şarl İdari Bir Birlik Olarak Aşağı Ülkeler  
  • 1566 İkonoklastik İsyan - Kilisede Resim ve heykellerin parçalanması Dinsel Anlaşmazlıklar  
  • 1533 – 1584 Willem van Oranje (Turuncu Hanedanından Willem) İsyankâr Bir Asilden ‘Vatanın Atası’na  
  • 1588 – 1795 Cumhuriyet Devlet Yönetiminde Eşi Olmayan Bir Uygulama  
  • 1602 – 1799 Hollanda Birleşik Doğu Hindistan Şirketi ('VOC') Deniz Aşırı Coğrafyaya Doğru Yayılma  
  • 1612 ‘De Beemster’, Denizden/Gölden Kazanılmış, Kurutulmuş Arazi Hollanda ve Su  
  • 1613 - 1662 Kanal Kuşağı On Yedinci Yüzyılda Şehir Genişletme Çalışmaları  
  • 1583 – 1645 Hugo de Groot (Hugo Grotius) Çağdaş Uluslararası Hukukun Öncüsü  
  • 1637 Devlet (Konsey) İncil’i Kitapların Kitabı  
  • 1606 ? – 1669 Rembrandt Büyük Ressamlar  
  • 1662 Blaeu’nun Büyük Atlası (Atlas Major) Dünya’yı Haritaya Aktarma  
  • 1607 - 1676 Michiel de Ruyter Deniz Kahramanları ve Cumhuriyet’in Daha Geniş Bir Alana Yayılması  
  • 1629 - 1695 Christiaan Huygens Altın Çağ’da Bilim  
  • 1632 - 1677 Spinoza Gerçeği Arama Yolunda  
  • yaklaşık 1637 – 1863 Kölelik Yeni Dünya’da İnsan Ticareti ve Zorunlu Çalışma  
  • 17. ve 18. yüzyıllar Şehir Dışındaki Malikâneler Refah İçinde Yaşam  
  • 1744 - 1828 Eise Eisinga Hollanda’da Aydınlanma  
  • 1780 – 1795 Vatanseverler Cumhuriyet’in Krizi  
  • 1769 - 1821 Napolyon Bonaparte Fransız İdaresi Dönemi  
  • 1772 - 1843 Kral I. Willem Hollanda ve Belçika Krallığı  
  • 1839 İlk Demiryolu Hızlanma  
  • 1848 Anayasa Bir Devletin En Önemli Kanunu  
  • 1860 Max Havelaar Hollanda Doğu Hindistanı’nda Yaratılan Kötü Koşullardan Şikayet (Doğu Hindistan’da Skandal)  
  • 19. yüzyıl Çocukların Çalıştırılmasına Karşı Çıkma İşyerinden Okula  
  • 1853 – 1890 Vincent van Gogh Çağdaş Sanatçı  
  • 1854 - 1929 Aletta Jacobs Kadınların Özgürleşmesi  
  • 1914 - 1918 Birinci Dünya Savaşı Savaş ve Tarafsızlık  
  • 1917 - 1931 De Stijl ‘Stil’ Tasarımda Devrim  
  • 1929 - 1940 Kriz Yılları Toplum Bunalımda  
  • 1940 – 1945 II. Dünya Savaşı İşgal ve Özgürlük  
  • 1929 - 1945 Anne Frank Yahudilerin Tutuklanması  
  • 1945 - 1949 Endonezya Bir Sömürge Özgürlük İçin Savaşıyor  
  • 1886 - 1988 Willem Drees Refah Devleti  
  • 1 Şubat 1953 Büyük Su Baskını Suyun Yarattığı Tehlike  
  • 1948 yılından itibaren Televizyon Kitle İletişim Araçlarının Yükselişi  
  • yaklaşık 1880 yılından itibaren Rotterdam Limanı Dünyaya Açılan Kapı  
  • 1911 - 1995 Annie M. G. Schmidt Bir Burjuva Ülkesinde Aykırılık  
  • 1945 yılından itibaren Surinam ve Hollanda Antilleri Batı’daki Sömürgelerin Hollanda’dan Ayrılması  
  • 1995 Serebrenitza Barışı Korumanın Çıkmazları  
  • 1945’ten bugüne Çok Renkli Hollanda Çokkültürlü Toplum  
  • 1959 – 2030 ? ‘Gaz Deposu’ Sonu Belli Olan Bir Hazine  
  • 1945’ten bugüne Avrupa Hollandalılar ve Avrupalılar  
türkçe versiyonu