Annie M.G. Schmidt 1911-1995

Tegendraads in een burgerlijk land

Lees voor...

"Doe nooit wat je moeder zegt, dan komt het allemaal terecht." Deze woorden zijn typerend voor dichter en schrijfster Annie M.G. Schmidt en geven treffend aan hoe het komt dat zo veel van haar verzen, liedjes, boeken, toneelstukken, musicals en hoorspelen zo tintelfris en tegelijk komisch-tegendraads zijn.

Annie werd in 1911 geboren als domineesdochter op Zuid-Beveland en was een vroegwijs kind dat met enige verbazing keek naar de wereld om haar heen. Op haar veertiende schreef ze haar eerste versjes. Na de Tweede Wereldoorlog kwam ze in dienst bij de Amsterdamse krant Het Parool, waar ze illustrator Fiep Westendorp leerde kennen. Met haar maakte ze van 1952 tot 1957 de reeks kinderverhaaltjes over Jip en Janneke, waarvan er elke dag een in de krant verscheen. Dit was het begin van een levenslange samenwerking, waaruit onder meer Pluk van de Petteflet, Otje en Floddertje zijn voortgekomen.
Annie boekte in de jaren vijftig ook een geweldig succes met de veertiendaagse radioserie De familie Doorsnee. Daar luisterde iedereen in Nederland naar, tot welke zuil hij of zij ook behoorde. In de lotgevallen van deze familie werd het eigentijdse leven van Nederlanders van na de oorlog als het ware geportretteerd. Ook in andere vormen als cabaretteksten en later musicals wist zij de tijdgeest te treffen. Op televisie verscheen eerst haar serie 'Pension Hommeles', later gevolgd door de legendarische reeks 'Ja zuster, nee zuster', die in 2002 verfilmd werd. Met haar tegendraadse teksten was Annie M.G. Schmidt een van de meest invloedrijke en tegelijk zachtaardigste critici van het brave, burgerlijke en verzuilde Nederland.

Met haar werk heeft Annie M.G. Schmidt vele kinderen en volwassenen geïnspireerd. Alleen al van Jip en Janneke werden miljoenen exemplaren verkocht, en haar werk werd over heel de wereld vertaald. Haar uitgever noemde haar vaak "de echte koningin van Nederland". Toen hij haar eens liet signeren in een kraampje op de Amsterdamse Uitmarkt, kreeg hij van de organisatoren het verzoek dat nooit meer te doen: de smalle Amsterdamse straten konden de drukte en de opstopping niet aan. Het geheim van haar succes? "De leeftijd die ik zelf altijd gehouden heb, is acht. En ik schrijf toch eigenlijk voor mezelf. Ik denk dat dat het hele punt is. Ik ben acht."


  • ca. 3000 voor Christus Hunebedden Vroege landbouwers  
  • 47-ca. 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord Verbreiding van het christendom  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Avondland  
  • ca. 1100 Hebban olla vogala Het Nederlands op schrift  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • 1356-ca. 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • 1469?-1536 Erasmus Een internationaal humanist  
  • 1500-1558 Karel V De Nederlanden als bestuurlijke eenheid  
  • 1566 De Beeldenstorm Godsdienststrijd  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Van rebelse edelman tot ‘vader des vaderlands’  
  • 1588-1795 De Republiek Een staatkundig unicum  
  • 1602-1799 De Verenigde Oostindische Compagnie Overzeese expansie  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de zeventiende eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Pionier van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het boek der boeken  
  • 1606?-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major van Blaeu De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de brede armslag van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ca. 1637-1863 Slavernij Mensenhandel en gedwongen arbeid in de Nieuwe Wereld  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga De Verlichting in Nederland  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn De versnelling  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een staat  
  • 1860 Max Havelaar Aanklacht tegen wantoestanden in Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De werkplaats uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh De moderne kunstenaar  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Vrouwenemancipatie  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Oorlog en neutraliteit  
  • 1917-1931 De Stijl Revolutie in vormgeving  
  • 1929-1940 De crisisjaren Samenleving in depressie  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Bezetting en bevrijding  
  • 1929-1945 Anne Frank Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood De dreiging van het water  
  • vanaf 1948 De televisie De doorbraak van een massamedium  
  • vanaf ca. 1880 Haven van Rotterdam Poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegendraads in een burgerlijk land  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen Dekolonisatie van de West  
  • 1995 Srebrenica De dilemma’s van vredeshandhaving  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland De multiculturele maatschappij  
  • 1959-2030? De gasbel Een eindige schat  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
officiële versie