NIEUW! Maak in een handomdraai je eigen Canon.

Over Mijn Canon

1836

Overlijden baron van Utehove van Heemstede

De sterrenkijker van Jutphaas

Maurits baron van Utenhove van Heemstede geniet vooral bekendheid omdat hij de leiding had over de Utrechtse sterrenwacht De Sonnenborgh. Ondanks het feit dat het gebouw en het instrumentarium sterk verwaarloosd waren, lukte het hem om met grote precisie astronomische waarnemingen te verrichten. Zijn werk bereikte een zeer hoog niveau. Vooral in het buitenland stond hij in hoog aanzien. In Nederland echter noemde men hem wel (spottend) de 'sterrenkijker van Jutphaas'.
Op een eenvoudige en heldere manier bracht hij de wetenschap dichter bij de burger. Anoniem stuurde hij artikelen naar de Utrechtsche Courant over onder meer de Komeet van 1811. Tevens was hij één van de vroegste voorstanders van de invoering van de middelbare (zonne)tijd in Nederland. Deze tijdrekening is in 1798 toegepast, zodoende was er geen tijdsverschil meer tussen bijvoorbeeld Maastricht en Groningen.

Heemstede
Jacob Maurits Carel Van Utenhove van Heemstede was de zoon van Willem Hendrik van Utenhove. Op 5 februari 1780 verwierf Willem Hendrik een perceel land behorende bij de vroegere ridderhofstad Heemstede onder Jutphaas (deze lag tegenover het huidige kasteel Heemstede, heeft daar echter geen verband mee). Als nieuwe eigenaar nam hij met de koop de rechten en plichten over die op het landgoed rustten en mocht hij zich heer van Heemstede noemen. In 1782 liet Willem Hendrik zich inschrijven in de Ridderschap van Utrecht. Hij was toen al 10 jaar getrouwd met Clara Charlotte de Geer. Uit die verbintenis is op 26 juni 1773 als oudste kind Jacob Maurits Carel geboren. Jacob studeerde aan de
Utrechtsche Hoogeschool klassieke talen en letteren, maar ook verdiepte hij zich in onder meer filosofie, theologie, wis- en natuurkunde en astronomie. Totdat hij al op jonge leeftijd de leiding kreeg over de Utrechtse sterrenwacht.

Zonnewijzer
In 1804 liet Jacob een zonnewijzer maken voor zijn buitenhuis Groenendaal in het Overeind van Jutphaas (dat buitenhuis lag waar nu het Amsterdam-Rijnkanaal loopt). Deze gaf zowel de ware zonnetijd als de middelbare zonnetijd van het middaguur aan. Hij schonk het dorp Jutphaas in 1831 een soortgelijke zonnewijzer, die op de zuidmuur van Het Oude Brughuis bij 't Sluisje werd aangebracht. Deze heeft daar tot 1884 gehangen. Toen moest het Brughuis verdwijnen voor de verbreding van het Merwedekanaal. Nu bevindt de zonnewijzer zich in een depot van het Centraal Museum in Utrecht. Naast lidmaatschappen van wetenschappelijke instellingen en organisaties was Van Utenhove ook afgevaardigde van Utrecht bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Tijdens een logeerpartij op kasteel Kermestein, ook wel Vredestein, te Lienden, is hij op 1 september 1836 overleden.

Heemstede

Jacob Maurits Carel Van Utenhove van Heemstede was de zoon van Willem Hendrik van Utenhove. Op 5 februari 1780 verwierf Willem Hendrik een perceel land behorende bij de vroegere ridderhofstad Heemstede onder Jutphaas (deze lag tegenover het huidige kasteel Heemstede, heeft daar echter geen verband mee). Als nieuwe eigenaar nam hij met de koop de rechten en plichten over die op het landgoed rustten en mocht hij zich heer van Heemstede noemen. In 1782 liet Willem Hendrik zich inschrijven in de Ridderschap van Utrecht. Hij was toen al 10 jaar getrouwd met Clara Charlotte de Geer. Uit die verbintenis is op 26 juni 1773 als oudste kind Jacob Maurits Carel geboren. Jacob studeerde aan de Utrechtsche Hoogeschool klassieke talen en letteren, maar ook verdiepte hij zich in onder meer filosofie, theologie, wis- en natuurkunde en astronomie. Totdat hij al op jonge leeftijd de leiding kreeg over de Utrechtse sterrenwacht.

Voeg toe

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.