NIEUW! Maak in een handomdraai je eigen Canon.

Over Mijn Canon

2000-1200 v. Chr.

Grafheuvels op de Leusderhei

De eerste boeren in Leusden

Jagers
Grafheuvels op de Leusderhei en bij Oud Leusden herinneren aan de eerste vaste bewoners van ons gebied vanaf de Bronstijd. Al veel eerder vertoefden hier wel eens jagers-verzamelaars, maar die hadden geen vaste woonplaats doordat ze de dieren volgden. Van de mensen die hier voor en na de voorlaatste IJstijd (180.000-150.000 v. Chr.) verbleven zijn niet veel sporen overgebleven. De dikke laag zand van de Utrechtse Heuvelrug bedekte alles. Onderzoek was wel mogelijk toen bij de aanleg van de A28 een stuwwal werd doorsneden, met vondsten uit de vroege steentijd als resultaat.

De jagers-verzamelaars woonden in kampjes, waarvan op de Leusderheide nog sporen over zijn en ook op de hogere zandruggen langs de beken in de Gelderse Vallei. Men vond stukjes van vuurstenen werktuigen en haardkuilen. Kleine stukjes vuursteen werden gebruikt als pijlpunt. Ook werden wel meer stukjes achter elkaar gezet en zo had men een harpoen. Een harpoen veroorzaakte bloederige wonden, zodat een getroffen dier gemakkelijk was op te sporen.
Een zeldzame vondst op de Leusderheide was een 50.000 tot 30.000 jaar oude bladspits die als speerpunt werd gebruikt.

Boeren
De nakomelingen van de vroegere jagers en vissers trokken niet meer rond en werden op den duur boeren. Op de hoger gelegen gronden bij Oud-Leusden waren in de bronstijd (2000-1200 v. Chr.) enkele nederzettingen. Op grond van vondsten werden deze gedateerd rond 1600 voor Chr..

Op den duur kregen de boeren het moeilijk, want door ontbossing werd het hout waaraan ze behoefte hadden schaars. Intensieve veeteelt putte de grond van de prehistorische akkers uit. Veel bewoners zullen naar andere streken zijn getrokken. Maar er bleven boeren achter. Dat blijkt alleen al uit de vele grafheuvels op de hogere zandgronden op de hei en rond Oud-Leusden. Dit gebied lag glooiend tegen de heuvelrug en was geschikt voor permanente bewoning, omdat in de nabijgelegen vallei voldoende drink- en viswater was. Er zijn echter weinig vondsten gedaan die iets zouden kunnen zeggen over de bijbehorende nederzettingen.

In de grafheuvels werden eeuwenlang de doden begraven totdat het ritueel in de Late Bronstijd veranderde. De doden werden gecremeerd en de resten werden in een urn begraven in een nieuwe of bijgezet in een al bestaande grafheuvel.

Moerasgebied
Het oostelijk gedeelte van Leusden, nu Zuid en Centrum, was laaggelegen moerasgebied. Daarom bouwden boeren daar hun boerderijen op de hogere zandoevers langs de beken. Recent werden in De Schammer sporen aangetroffen uit de late Bronstijd en aansluitende IJzertijd (1100-500 v. Chr.), zoals aardewerk. Ook werden paalgaten blootgelegd van boerderijen en spiekers, kleine meestal vierkante opslagplaatsen met een verhoogde vloer en een dak. Door al deze paalgaten in te tekenen kon de plattegrond van verschillende erven worden gereconstrueerd.

Voeg toe

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.