NIEUW! Maak in een handomdraai je eigen Canon.

Over Mijn Canon

Tijd van wereldoorlogen

Gemotoriseerd op weg

Firma's Oostenrijk en Saan

Diemen telt een paar bedrijven, die ook ver buiten de gemeentegrenzen bekend zijn. Twee daarvan misschien wel het meest: het transportbedrijf Koninklijke Saan en het Touringcarbedrijf Oostenrijk. Beide zijn oer-Diemense bedrijven en beide zijn groot geworden op de weg. Ze worden letterlijk aangedreven door de verbrandingsmotor. Hun groei danken ze echter aan bekwaam ondernemerschap en vakbekwaam personeel.

Wie kent niet de indrukwekkende kraanwagens van Koninklijke Saan of de mooie bussen van Touringcarbedrijf Oostenrijk? Het zijn iconen van Diemen, die onze woonplaats tot ver buiten de eigen regio bekend maken. Kwaliteit en stipte dienstverlening zijn de keurmerken van deze bedrijven. En wat ze ook met elkaar gemeen hebben is de vakbekwaamheid en de betrokkenheid van de mensen die er werken. Plus het soort machine, die deze ondernemingen aandrijft: de verbrandingsmotor. Met benzine of dieselolie als grondstof.

Oostenrijk

De geschiedenis van Oostenrijk Touringcars gaat terug tot het jaar 1922. Toen begon C.P. Oostenrijk samen met twee andere ondernemers een busdienst tussen Amsterdam en Diemen, maar al gauw werd ook naar Weesp en de Vechtstreek gereden. In 1931 verrees aan de Muiderstraatweg, op nr 5, Garage Oostenrijk, met een benzinestation. De Muiderstraatweg maakte in die tijd, samen met de Hartveldseweg, deel uit van de weg Amsterdam-Amersfoort. Klandizie was daar haast gegarandeerd en het was dankzij de inkomsten uit dit tankstation dat na de Tweede Wereldoorlog het touringcarbedrijf van de grond kon komen.

Saan

Koninklijke Saan is de oudste van de twee. Het officiële oprichtingsjaar is 1897, maar in feite was Piet Saan al in 1896 begonnen met het bezorgen van pakketten. Eerst lopend maar al gauw met een handkar en vervolgens met paard en wagen, waarmee kachels, meubilair en andere huisraad vervoerd werden. In 1925 werd de eerste vrachtauto aangeschaft. Piet Saan had daarvoor aan de Muiderstraatweg een garage (met twee woningen erboven) laten bouwen. Het wagenpark werd spoedig uitgebreid met een tweede en derde vrachtauto. Zoon Piet zorgde voor het onderhoud. Hij was het ook, die het bedrijf door de oorlogsjaren heen loodste en dat combineerde met werk voor het verzet tegen de Duitse bezetters. Na de Tweede Wereldoorlog groeide het Verhuis- en transportbedrijf Saan uit tot een grote onderneming. Het personeelsbestand groeide en er kwamen meer en steeds grotere verhuis- en kraanwagens bij. In 1978 werd het omvangrijke bedrijfsterrein aan de Weesperstraatweg in gebruik genomen. Bij het 100-jarig bestaan in 1997 kreeg het bedrijf het predicaat Koninklijke.

Oranje groen 

Een bijzondere klus voor het verzet in de oorlogsjaren was het weghalen van het archief van de vakorganisatie Patrimonium. Dit om te voorkomen dat de Duitse bezetters aan de hand van de ledenadministratie mannen konden oproepen voor werk in Duitsland. En omdat de Duitsers erachter waren gekomen dat roodbruine vrachtauto’s iets met de verdwijning van dit archief te maken hadden werden de Saan-auto’s meteen groen en oranje overgeschilderd. Met trots werden deze bedrijfskleuren sindsdien gehandhaafd. 

Historisch gezien hebben de bedrijven Oostenrijk en Saan dus nóg iets gemeen: hun ontstaan aan de Muiderstraatweg, toen dus aan een van de belangrijkste verkeersaders van Nederland. Aan het begin van de 20ste eeuw waren de Hartveldseweg en de Muiderstraatweg nog nauwe straten door Diemen.

Maar door verbreding (waarbij prachtige oude herbergen als De Reiger en De Vergulde Wagen, later voortgezet als Café Vervetjes, werden afgebroken) ontstond al in de jaren ’20 en ’30 de steeds drukker wordende autosnelweg A-1, die Diemen doorsneed. Buiten de bebouwde kom kwam er aan de oostkant van Diemen toen nog benzinestation De Blokhut bij. Mooi van modernistische architectuur en het bestaat nog steeds al ligt het sinds de omlegging van de A-1 niet meer aan de snelweg.

Jaap Haag

Komt in de tijd overeen met: Tijd van wereldoorlogen

Zie ook Canon van NederlandDe crisisjaren en Willem Drees.

Verder lezen: Marijke Stolk en Piet Saan (red.) Opmerkelijke mensen maken een opmerkelijk bedrijf. De 110-jarige geschiedenis van Koninklijke Saan, Diemen 2008.

Ellen van Meurs, Van de Pretoriusstraat tot heel Europa. Firma Oostenrijk, in: : Tijdschrift Historische Kring Diemen, jrg 14, 2004 nr 2.

Verder kijken: https://saan.nl/saan-museum/

 

Voeg toe

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.