NIEUW! Maak in een handomdraai je eigen Canon.

Over Mijn Canon

1375 - 1459

MEESTERKLOKKENGIETERS VAN VEGHEL

Een bijzonder ambacht in de Meierij

Tijd van steden en staten

In de steden woonden ambachtslieden. Ze waren verenigd in een gilde, dat werd bestuurd door meesters. Bijzondere ambachtslieden waren de klokgieters. Zij goten klokken voor stadhuizen en kerken. In Veghel woonde de familie Clockgieters alias Van Vechel. Zij mochten zich ‘meesterklokgieter’ noemen. Deze familie en haar opvolgers Van Hintham en Hoernkens goten klokken voor steden en dorpen in het huidige Nederland, Duitsland en België.

AMBACHTSLIEDEN

Smeden, linnenwevers, kleermakers of bierbrouwers noem je ambachtslieden. Ze verdienen hun geld met het maken van dingen. Mensen met hetzelfde beroep vormden een ambachtsgilde, een soort vakbond waar je ook kon leren. Ook mensen buiten de stad konden lid zijn van zo'n gilde.

MEESTERSTUK

Middeleeuwse ambachtslieden ontwikkelden nieuwe technieken, gereedschappen en machines. Een goede ambachtsman mocht zichzelf 'meester' noemen. Daarvoor moest hij als examen een 'meesterstuk' maken. Als je geslaagd was, mocht je een eigen werkplaats beginnen. Zo opende meesterklokkengieter Willem Clockgieter van Vechel een eigen klokgieterij in Veghel.

KLOKKEN ALS BOODSCHAPPERS

In de Middeleeuwen werden klokken gebruikt om inwoners van steden en dorpen boodschappen door te geven. Ze werden geluid bij storm, onweer, brand, oorlog of wanneer de landsheer in de stad kwam. Klokken waren met heilig water gewijd, ze bezaten daarom een bijzondere kracht en konden de inwoners beschermen.

DE KLOK 'GRIM'

In 1408 goot Willem Clockgieter van Vechel de storm- en brandklok voor de Sint-Janskathedraal van Den Bosch. De klok kreeg de naam “Grim”. Op de klok herinnerde een vers in het Latijn aan de klokkengieter uit Veghel:

"In het jaar duizend viermaal honderd tweemaal vier/ Ben ik, geboren in Den Bosch dat ik dien, Grim genoemd / Ik verjaag de bandieten en waarschuw voor onlusten / Ik roep op tot oorlogsrusting en brandbestrijding / Die mij goot had Willem als naam / Was geboortig van Veghel en in deze kunst bedreven."

 

KLOKOVEN

De Veghelse klokgieters waren lid van het smedenambacht. Ze maakten metalen klokken voor kerken en stadhuizen. Ze gebruikten daarvoor klokovens. Ze goten gesmolten brons in vormen van leem (=soort klei). Als het brons afgekoeld was, kon het leem verwijderd worden en hield je een bronzen klok over. Meesterklokgieter Jan Hoernkens had een eigen klokoven bij zijn woonhuis in Veghel. Daar werden kleine klokken gegoten.

GROTE KERKKLOKKEN

In kerken kwamen grote klokken te hangen. Die waren te zwaar om te vervoeren. Je moest ze gieten op de plek waar ze gehangen werden. De meesterklokgieters reisden daarvoor naar de stad die de klok besteld had. In 1449 goot Jan Hoernkens de 5.600 kilo zware Speciosa-klok voor de Dom van Keulen. In 1459 goten Jan en Willem Hoernkens de storm- en uurklok Gabriël voor de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen.

Voeg toe

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.