NIEUW! Maak in een handomdraai je eigen Canon.

Over Mijn Canon

ca. 800

Een kogelpot

Sporen van vaste verblijfplaatsen

Tijd van monniken en ridders

Rond het begin van onze jaartelling woonden in de omgeving van Hellendoorn al geruime tijd mensen in kleine nederzettingen bij elkaar. Een nederzetting mag het eigenlijk nog niet heten. Vaak gaat het om één groot erf met een paar bijgebouwtjes, een waterput en een spieker voor de opslag van het graan. De bewoners oefenden het boerenbedrijf uit. Van hen is geen schriftelijke neerslag in de historie bekend; voor informatie over hen en hun leefwijze zijn we aangewezen op archeologische waarnemingen en toevalsvondsten op het akkerland. Zo werden resten van nederzettingen uit die tijd gevonden op de Schuilenburger Es en aan de Leemkampweg in Marle. Onder het esdek werd op beide locaties een grote concentratie van potscherven aangetroffen, waarvan een aantal met vingerafdrukken van de pottenbakker of -bakster.

Continue bewoning

De omgeving is waarschijnlijk continue bewoond geweest. Er was sprake van zogenaamde zwervende erven. Als de ene plek uitgeput was, werd een erf even verderop opnieuw gebouwd. Uit de periode rond 800 werd bij bouwwerkzaamheden aan de Hofsteestraat een gave kogelpot gevonden. Deze bevindt zich nu in dorpsmuseum De Valkhof.
Bij de aanleg van een koeienstal op de Schuilenburger Es werden aardewerken potten uit de 8ste of 9de eeuw gevonden. In een eerste laag werden alleen bodems van de potten aangetroffen. Een paar meter verderop lagen alle potranden. Dit duidt erop dat er meer hoogteverschil is geweest op de es en dat boeren later geprobeerd hebben de grond te egaliseren. Het is goed mogelijk dat het hier om huisraad gaat van erven die een paar eeuwen later bekend staan als Cruceberge, Meijerink, Imhof en Hof te Hulsen. Deze behoorden tot de latere havezate Schuilenburg.

Een houten kerkje

In diezelfde periode gingen de Germaanse bewoners geleidelijk over tot het christendom. In 1961 werden bij de restauratie van de Hellendoornse dorpskerk resten gevonden van een romaanse voorganger van de kerk, waarbij ook een begraving aangetroffen werd. Het ging hierbij om een houten kerkje, dat waarschijnlijk gedateerd kan worden op de 8ste of 9de eeuw. Dat duidt erop dat deze omgeving al vroeg tot het missiegebied behoorde. De overlevering in Hellendoorn wil trouwens dat op dezelfde plek ooit een Germaanse offerplaats was, of dat er een schapenschot (schaapskooi) gestaan heeft.

Van woeste naar cultuurgrond

De bewoners zullen een hard bestaan hebben geleid in deze omgeving, want de meeste grond moest nog in cultuur worden gebracht. Restanten van dergelijke werkzaamheden zijn teruggevonden bij het Blik aan de Meester Ponsteenlaan, waar grondsporen aangeven dat de onvruchtbare zandgrond stelselmatig is gemengd met mest en plaggen.
Daarnaast moesten de boeren een constante strijd leveren tegen een buiten zijn oevers tredende Regge. De hogere plekken werden gebruikt voor grondbewerking en bebouwing, de lage graslanden voor het grazen van het vee. Deze staan bekend onder namen als maste en mars, de hoger gelegen akkergronden dragen vaak de naam es of enk voor grotere akkercomplexen en kamp voor afgebakende individuele akkers. Verschillende veldnamen die hieraan herinneren zijn nu opgenomen in straat- of wijknamen.

Voeg toe

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.