NEW! Create your own Canon in an instant.

About My Canon

1795 - 1911

Naar de moderne tijd

Van verval naar verzuiling

Na het einde van de 'Gouden Eeuw' wordt IJsselstein een gewone gemeente zonder bijzondere status. Hierdoor trekken de renteniers weg en verarmt de stad snel. IJsselstein is gedurende de negentiende eeuw een anonieme en geïsoleerde provincieplaats.

Na de invoering van de nieuwe grondwet in 1848, waardoor onder meer de katholieken meer rechten krijgen, wordt de hervormde bestuurlijke elite geleidelijk omgevormd tot een van katholieke signatuur. Dat proces wordt ook beïnvloed door de vanaf die tijd in IJsselstein opgekomen industrialisatie. Katholieke ondernemers als Schilte (houtbewerking), Van Rooijen (meubels), en later Van de Koppel (bakstenen), spelen hierbij een grote rol. Een symbool van deze overgang is de bouw van de nieuwe Sint-Nicolaaskerk in de jaren 1885-1887.

Soms komt de verhouding tussen de katholieken en hervormden onder druk te staan. Dieptepunt zijn de onlusten die in 1872 plaatsvinden bij de herdenking van de inname van Brielle door de watergeuzen in 1572. Er ontstaat een proces van toenemende verzuiling dat zich in elk aspect van de samenleving voltrekt. Een voorbeeld hiervan is te vinden in de opkomst en de organisatie van het verenigingsleven aan het einde van de negentiende eeuw.

De woon- en leefomstandigheden zijn voor het grootste deel van de bevolking slecht. Zo vinden er drie cholera-epidemieën plaats, waarvan die uit 1892 het dieptepunt vormt. De arbeiders wonen aan en bezuiden de 'Haven' en de middenklasse en elite aan de noord-westzijde van de (binnen)stad. Met de afbraak van het grootste deel van de stadsmuren en vestingwerken, vindt na 1840 in het buitengebied de opkomst van een rijke boerenstand plaats, inclusief de bouw van een groot aantal hofsteden.

Aan het begin van de twintigste eeuw vinden er een aantal hervormingen plaats, waarmee IJsselstein uit zijn geïsoleerde positie wordt gehaald. In 1901 wordt de eerste (nationale) woningwet ingevoerd waarmee de volkshuisvesting wordt verbeterd, en in 1911 worden met de oprichting van het Gas- en Waterbedrijf aan het Hooglandse Jaagpad in het huidige Nieuwegein, de leefomstandigheden verbeterd. Sluitstuk vormt de oprichting van de brandweer in 1911, nadat een brand een deel van de oude Sint-Nicolaaskerk heeft verwoest.

Add your addition

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.