NEW! Create your own Canon in an instant.

About My Canon

ca. 125

Romeinse weg: inscriptie COH II CR

Aangetroffen op een houten paal

COH II CR. Die inscriptie troffen archeologen aan op één van de palen van de Romeinse weg bij opgravingslocatie De Weerdkampen bij Valkenburg (Zuid-Holland). Het is een volstrekt unieke inscriptie: iets vergelijkbaars is in Nederland nog nooit aangetroffen. De inscriptie stamt hoogstwaarschijnlijk uit het jaar 125 na Christus en laat zien door wie de Romeinse weg - bijna twee millennia geleden - is aangelegd.

COH II CR. Die inscriptie troffen archeologen aan op één van de palen van de Romeinse weg bij opgravingslocatie De Weerdkampen bij Valkenburg (Zuid-Holland). Het is een volstrekt unieke inscriptie: iets vergelijkbaars is in Nederland nog nooit aangetroffen. De inscriptie stamt hoogstwaarschijnlijk uit het jaar 125 na Christus en laat zien door wie de Romeinse weg - bijna twee millennia geleden - is aangelegd.

Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in voorbereiding op de werkzaamheden voor de RijnlandRoute. De RijnlandRoute is een nieuwe wegverbinding van Katwijk, via de A44, naar de A4 bij Leiden. Met deze nieuwe route bouwen wij aan de economische versterking van de regio en investeren wij in de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied.

Houten palen

De RijnlandRoute is in 2022 gereed. Tijdens de voorbereidingen van een deelproject van de RijnlandRoute – de aanpassingen aan de N206 Ir. G. Tjalmaweg bij Valkenburg - legden archeologen in 2018 een gebied bloot met resten van een Romeinse nederzetting (de Weerdkampen). Onderdeel van deze vondst bleek een groot aantal houten palen: onderdeel van een weg uit de Romeinse tijd. De houten palen hielden het dijklichaam met daarop de weg bij elkaar. Deze weg, in feite een verre voorganger van de RijnlandRoute, lag dus verhoogd in het landschap.

De palenvondst strekte zich uit over een lengte van ruim 125 meter langs de huidige Tjalmaweg. De exacte locatie is Weerdkampen, naar de naam waarmee het gebied is aangeduid op de historische kadastrale minuten van 1825. Weerdkampen betekent: “daar waar mensen hebben gewoond”.

Tweede cohort

Op één van de 470 gevonden palen was de inscriptie “COH II CR” aangebracht, met een stempel. Dat staat voor Cohors II Civium Romanorum, letterlijk vertaald: van het tweede cohort van de Romeinse burgers. Dit was een gespecialiseerde eenheid van het Romeinse leger.

Het tweede cohort van de Romeinse burgers bestond uit ongeveer vijfhonderd man en fungeerde als aannemer voor het uitvoeren van allerlei bouwwerkzaamheden, zoals bijvoorbeeld de winning van natuursteen in de Eifel. Het cohort beschikte over ruiters en ontving in 89 na Christus de eretitel “trouw en loyaal” voor steun aan de keizer.

De gevonden inscriptie maakt dus duidelijk door wie de Romeinse weg ooit is aangelegd. Tot deze vondst was dat niet bekend. Naast soldaten, burgers en de lokale bevolking, zouden ook slaven de wegenbouwers geweest kunnen zijn. Al die opties zijn van de baan nu is vastgesteld dat het aanleggen van de weg in handen was van het tweede cohort van de Romeinse burgers.  

Systematisch

De inscriptie maakt nog iets duidelijk. Namelijk dat de Romeinse weg is gebouwd volgens een vast, systematisch procedé. De gebruikte palen zijn stuk voor stuk even dik en lang. Ze zijn mogelijk afkomstig van bomen uit een speciaal kweekbos, waarschijnlijk uit de Ardennen. De bouwers bestelden het gebundelde hout als een soort doe-het-zelf bouwpakket en lieten het naar de bouwplaats vervoeren. Daar sloegen ze de palen met een heimachine de grond in.

De constructie van de Romeinse weg was een bouwproject, dat zijn weerga niet kent in de Lage Landen in die tijd. Pas in de negentiende eeuw zijn weer vergelijkbare grootschalige werken in gang gezet. De wegaanleg was mogelijk een initiatief van keizer Hadrianus, die in dezelfde tijd een muur liet bouwen in Noord-Engeland. Beide projecten hadden een militair karakter.

Limes

De Romeinse weg liep langs de noordgrens van het Romeinse Rijk, de Limes geheten. Bijna driehonderd jaar hielden de Romeinen zich bezig met de aanleg en het onderhoud van forten, wachttorens, grachten, wegen en havens langs de Oude Rijn en de kust. Daarvan is veel bewaard gebleven in de bodem. De Nedergermaanse Limes is zo bijzonder dat deze wordt voorgedragen voor Unesco Werelderfgoed.

Behalve de Romeinse weg is op de Weerdkampen een nederzetting gevonden met onder andere huisplattegronden, een grachtensysteem en een grafveld. In de grachten troffen de archeologen - naast grote hoeveelheden aardewerk - fragmenten van leren schoeisel aan en ook munten, houten voorwerpen, bouwmateriaal zoals dakpannen en tufsteen en een visfuik. Een topvondst is een stuk bouwmateriaal, waarop nog pleisterwerk en een schildering zichtbaar zijn.

Een aantal vondsten van deze locatie wordt in 2020 tentoongesteld in het informatiecentrum van de RijnlandRoute, nadat ze zijn geconserveerd. Meer informatie en actueel nieuws over de RijnlandRoute en de archeologische vondsten leest u op www.rijnlandroute.nl. Daar vindt u ook het adres en de openingstijden van het informatiecentrum.

De auteursrechten van beeld en tekst liggen bij de provincie Zuid-Holland, project RijnlandRoute. Meer informatie en contact: info@rijnlandroute.nl

 

Add your addition

Wij zijn altijd op zoek naar toevoegingen om de kennisbank van de vensters te vergroten. Wanneer u een correctie wilt doorgeven of een nieuwe toevoeging wilt aanleveren dan kunt u onderstaand formulier gebruiken.