Biblia Stanowa 1637

Księga nad księgami

Biblia jest dla chrześcijan najważniejszą księgą, zawierającą prawdę objawioną przez Boga lub inaczej "Słowo Boże". Jednym z punktów spornych w czasach reformacji było pytanie, dla kogo przeznaczone jest Pismo Święte. Duchowni katoliccy uważali, że nie powinno być ono czytane przez wiernych, jako że mogą oni wysłuchać w kościele objaśnień kapłanów, którzy czytali Biblię po łacinie i pełnili rolę pośredników między Bogiem a ludźmi.

Protestanci natomiast twierdzili, że należy samemu czytać Pismo Święte, a zadaniem kaznodziejów jest przede wszystkim być sługami Słowa Bożego, czytać je, a także objaśniać wspólnocie wiernych. Oznaczało to również, że Pismo musi być dostępne w różnych językach, w możliwie wiarygodnym tłumaczeniu. Około roku 1535 reformator Marcin Luter przetłumaczył Biblię z języków oryginalnych na język niemiecki. Z tego tłumaczenia powstało w XVI wieku kilka tłumaczeń na język niderlandzki.

Z biegiem czasu coraz głośniej mówiono w kościele protestanckim o potrzebie stworzenia nowego tłumaczenia, opartego na oryginalnych manuskryptach w języku hebrajskim i grece. W 1618 roku zlecono stworzenie takiego tłumaczenia podczas synodu w Dordrechcie - najważniejszego zgromadzenia przedstawicieli Holenderskiego Kościoła Reformowanego. Za wzór przyjęto angielską Biblię Jakuba z 1611 roku, a o sfinansowanie przedsięwzięcia poproszono Stany Generalne.

Stany Generalne zgodziły się na to dopiero w 1626 roku, po czym tłumacze przystąpili do pracy. Tłumaczenie było gotowe dziewięć lat później i w 1637 roku Biblia Stanowa została po raz pierwszy wydrukowana. W latach 1637-1657 wydano kilkaset tysięcy egzemplarzy. Przez ponad trzysta lat Biblia Stanowa była najważniejszą Biblią w kościołach reformowanych, a także współcześnie istnieją korzystające z niej wspólnoty religijne. Obecnie trwają prace nad zaktualizowaniem tłumaczenia.

W miarę upływu czasu wielu wiernych poznawało dzieje narodu wybranego, czytając Biblię Stanową i słuchając kazań. Pismo miało wpływ także na kulturę Niderlandów, a język niderlandzki zapożyczył z niego takie wyrażenia jak "nosić na rękach", "w pocie czoła" czy "uczta dla oczu", bez których nie mógłby już funkcjonować.


  • ok. 3000 lat p.n.e. Dolmeny Pierwsi rolnicy  
  • 47 r. n.e. – ok. 400 r. n.e. Rzymski Limes Na granicy Imperium Rzymskiego  
  • 658 – 739 Willibrord Szerzenie chrześcijaństwa  
  • 742-814 Karol Wielki Cesarz Zachodu  
  • ok. 1100 Hebban olla vogala Początki niderlandzkiego piśmiennictwa  
  • 1254-1296 Floris V Holenderski hrabia i niezadowolona szlachta  
  • 1356 – ok. 1450 Hanza Centra handlu w Niderlandach  
  • 1469? – 1536 Erazm z Rotterdamu Międzynarodowy humanista  
  • 1500-1558 Karol V Administracja centralna w zjednoczonych Niderlandach  
  • 1566 Rewolta ikonoklastów Walka religijna  
  • 1533-1584 Wilhelm Orański Od zbuntowanego szlachcica do „ojca ojczyzny”  
  • 1588-1795 Republika Polityczny unikat  
  • 1602-1799 Zjednoczona Kompania Wschodnioindyjska Zamorska ekspansja  
  • 1612 Polder Beemster Holandia i woda  
  • 1613-1662 Grachtengordel – pas kanałów Rozwój miasta w XVII wieku  
  • 1583-1645 Hugo Grocjusz Pionier nowoczesnego prawa międzynarodowego  
  • 1637 Biblia Stanowa Księga nad księgami  
  • 1606?-1669 Rembrandt Wielcy malarze  
  • 1662 Blaeu i jego Atlas Major Świat na mapie  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Morscy bohaterowie i szeroki zasięg Republiki  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Nauka w złotym wieku  
  • 1632 – 1677 Spinoza W poszukiwaniu prawdy  
  • ok. 1637 – 1863 Niewolnictwo Handel ludźmi oraz praca przymusowa w Nowym Świecie  
  • XVII i XVIII wiek Posiadłości wiejskie Dostatnie życie poza miastem  
  • 1744 – 1828 Eise Eisinga Oświecenie w Holandii  
  • 1780 – 1795 Patrioci Kryzys w Republice  
  • 1769 – 1821 Napoleon Bonaparte Okres francuski  
  • 1772 – 1843 Król Wilhelm I Królestwo Zjednoczonych Niderlandów  
  • 1839 rok Pierwsza linia kolejowa Przyspieszenie  
  • 1848 Konstytucja Najważniejszy akt prawny w państwie  
  • 1860 Maks Havelaar Oskarżenie o skandaliczne nadużycia w Indiach Wschodnich  
  • XIX wiek Sprzeciw wobec pracy dzieci Z fabryk do szkół  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Nowoczesny artysta  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Emancypacja kobiet  
  • 1914-1918 I wojna światowa Wojna i neutralność  
  • 1917-1931 De Stijl Rewolucja w projektowaniu  
  • 1929-1940 Lata kryzysu Społeczeństwo pogrążone w depresji  
  • 1940-1945 II wojna światowa Okupacja i wyzwolenie  
  • 1929-1945 Anne Frank Prześladowania Żydów  
  • 1945-1949 Indonezja Kolonia walczy o wyzwolenie  
  • 1886-1988 Willem Drees Państwo opiekuńcze  
  • 1 lutego 1953 Wielka powódź Woda jako zagrożenie  
  • od 1948 roku Telewizja Przełom w środkach masowego przekazu  
  • od ok. 1880 Port Rotterdam Wrota na świat  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Na przekór drobnomieszczańskiemu krajowi  
  • od 1945 Surinam i Antyle Holenderskie Dekolonizacja Zachodu  
  • 1995 Srebrenica Dylematy związane z utrzymaniem pokoju  
  • od 1945 Wielobarwna Holandia Społeczeństwo wielokulturowe  
  • 1959-2030? Złoża gazu Kończąca się fortuna  
  • po 1945 roku Europa Holendrzy i Europejczycy  
wersja polska