In deze les gaan leerlingen op zoek naar de oorsprong en de betekenis van uitdrukkingen die zijn ontleend aan of al voorkomen in de Bijbel. Leerlingen plaatsen de spreekwoorden in hun oorspronkelijke context en gaan na of de huidige betekenis ook de oorspronkelijke betekenis was.
| Vak | Nederlands, levensbeschouwing |
| Tijdvak | Tijd van regenten en vorsten |
| Doelgroep | onderbouw vmbo-gt, havo, vwo |
| Tijdsduur | 1 lesuur |
| Groeperingsvorm | in tweetallen en klassikaal |
Leerdoelen
- De leerling kan met gebruikmaking van informatiebronnen uitdrukkingen in de Bijbel zoeken en vinden.
- De leerling kan de oorspronkelijke context van minimaal zes uitdrukkingen beschrijven.
- De leerling kent de huidige betekenis van minimaal zes uitdrukkingen die ook in de Statenbijbel voorkomen.
- De leerling kan met voorbeelden uitleggen dat de Statenbijbel een grote invloed heeft gehad op de huidige Nederlandse taal, met name via uitdrukkingen.
Benodigde voorkennis
-
Randvoorwaarden
- internet
- voldoende bijbels (als internet niet beschikbaar is)
Beoordeling
-
Lesactiviteiten
Activiteit 1: introductie Statenbijbel
Meer dan duizend uitdrukkingen, spreekwoorden en gezegdes zijn aan
de Statenvertaling ontleend. De uitdrukking 'hier wil ik een
kanttekening bij maken' is bijvoorbeeld gebaseerd op de
kanttekeningen in de Statenvertaling die aan de kant van de
Bijbeltekst staan en een verklaring voor de zogeheten 'duistere
woorden weergeven. (Raadpleeg voor meer informatie ook C.F. Zeeman,
Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, benamingen en
volksuitdrukkingen, aan den Bijbel ontleend, 1877.)
Introduceer de Statenbijbel, bijvoorbeeld aan de hand van
informatie op www.entoen.nu. Laat
bijvoorbeeld de canonclip zien. Ook bevat de site relevante
achtergrondinformatie en bronnen zoals schilderijen, tekeningen en
een cartoon van Fokke en Sukke.
Activiteit 2: maken van de werkbladen
Deel het werkblad met de twee opdrachten uit en benadruk dat
leerlingen gebruik kunnen maken van de moderne vertaling. Voor wie
dat wil is ook de Statenvertaling beschikbaar via www.statenvertaling.net.
Activiteit 3: evaluatie en nabespreking
Geef de leerlingen het antwoordenblad. Bespreek enkele
uitdrukkingen klassikaal, bijvoorbeeld uitdrukkingen waarvan de
betekenis of de oorspronkelijke context in de Bijbel niet duidelijk
is geworden.
Bijlagen
- Werkblad
- Antwoordenblad
- Achtergrondinformatie voor de docent
Link naar de les
Download de complete les: 17_VO_Uitdrukkingen_in_de_Statenbijbel_SLO.pdf
