Srebrenica 1995

Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden?

Lees voor...

Op 6 juli 1995 trokken de troepen van generaal Mladic op naar Srebrenica, een plaats in Bosnië-Herzegovina (in de buurt van Griekenland). Mladic was op oorlogspad. Srebrenica was uitgeroepen tot een veilige plek voor moslims. Nederlandse soldaten moesten Srebrenica en de moslims beveiligen. Maar zonder veel tegenstand viel Srebenica in handen van Mladic. Dat was op 11 juli 1995.

Opletten

Nederlandse soldaten waren toen onderdeel van de troepen van de Verenigde Naties (VN). Ze waren op een zogeheten vredesmissie. Er waren afspraken gemaakt tussen de vechtende partijen. De VN-troepen moesten erop letten dat de afspraken werden nagekomen. De Nederlandse soldaten vormden een groep die 'Dutchbat III' heette. Dutchbat III kreeg Srebrenica toegewezen.

Mannen en vrouwen werden gescheiden

Veel moslimmannen waren al gevlucht uit Srebrenica. Niet dat het veel uitmaakte, want de meesten werden op hun vlucht toch door de Serviërs opgepakt. In Srebrenica scheidden de Serviërs de mannen en jongens van de vrouwen en meisjes. Dutchbat III hielp ze daarbij. Kinderen mochten bij hun moeder blijven. Daarna werden de moslimmannen in bussen weggebracht. Niet veel later werden minstens 7000 van hen vermoord.

Prins Willem-Alexander verwelkomde Dutchbat

Sommige soldaten zeiden later, dat ze wel vermoedden wat er zou gebeuren. Maar er was niemand bij toen de mannen vermoord werden. De Dutchbatters moesten terug naar Nederland. Ze reisden via Zagreb. Daar werden ze door minister-president Kok en prins Willem-Alexander verwelkomd.

Eerst keek iedereen naar de soldaten

Toen in Nederland doordrong wat er onder de ogen van Dutchbat was gebeurd, kwamen de vragen. Waarom hadden de Nederlandse soldaten de mensen niet beschermd tegen de Serviërs? Hadden ze deze massamoord niet kunnen voorkomen? Eerst waren alle ogen op de militairen gericht. Al snel bleek dat zij niet de eerst-verantwoordelijken waren.

Wat was er gebeurd en wie had de schuld?

In september 1996 kreeg het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) de opdracht alles te onderzoeken. De regering wilde precies weten wat er was gebeurd, wie wat had gedaan. In 2002 was het rapport van het NIOD klaar. Minister-president Kok nam de verantwoordelijkheid voor de ramp in Srebrenica op zich. Tenslotte was hij minister-president toen het gebeurde. Hij en zijn regering traden toen af.

De VN stuurt soldaten op vredesmissie

Het Nederlandse leger heeft vanaf het begin meegedaan aan VN-vredesmissies. Als er in een land of tussen landen problemen zijn, worden die vaak opgelost met een vredesakkoord. Daarin maken de vechtende partijen afspraken. De VN stuurt troepen naar dat gebied. Die letten er namens de VN op of iedereen zich aan de afspraken houdt. De eerste vredesmissie was in 1948, in Israël.

Wat mag het leger wel en wat niet?

Een groot probleem bij vredesmissies is de ‘geweldsinstructie’. De troepen werken in gevaarlijk gebied. Wat mag het leger wel doen en wat niet?
De regering maakt afspraken met de VN over welke wapens gebruikt worden en het soort geweld dat het leger mag gebruiken. De Tweede Kamer heeft het laatste woord. Zij horen wat de afspraken zijn en moeten dan beslissen of er militairen worden gestuurd. De Tweede Kamer moet goed nadenken over de taken van het leger en de gevaren die ze lopen. Na Srebrenica is weer duidelijk geworden dat ze dus alle goede informatie moeten krijgen.

Een zwarte bladzijde

Srebrenica is voor Nederland een 'zwarte bladzijde' in de geschiedenis. Het heeft ervoor gezorgd dat iedereen nu nog veel voorzichtiger is bij het uitzenden van soldaten. Maar Nederland heeft ook besloten wél door te gaan met vredesmissies. Het wil zich niet afsluiten en blijft luisteren naar VN-verzoeken om militaire steun. Nederland wil een rol blijven spelen in de internationale (vredes)politiek.

 


  • ongeveer 3000 voor Christus Hunebedden De eerste boeren  
  • van 47 tot ongeveer 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord De Friezen worden christenen  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Westen  
  • Ongeveer 1100 Hebban olla vogala Begin van de Nederlandse taal  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • Van 1356 tot ongeveer 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • ± 1469-1536 Erasmus Een beroemde humanist  
  • 1500-1558 Karel V Nederland wordt één land  
  • 1566 De Beeldenstorm De strijd tussen de godsdiensten  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Vader van het vaderland  
  • 1588-1795 De Republiek Een unieke regering in Europa  
  • 1602-1799 De VOC Nederland breidt uit over zee  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de 17e eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Bedenker van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het belangrijkste boek  
  • ± 1606-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de macht van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ±1637-1863 Slavernij Slaven in Amerika  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga Verstand, kennis en wetenschap worden belangrijk  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn Sneller vervoer  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een land  
  • 1860 Max Havelaar Een klacht tegen de regering in Nederlands-Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De fabriek uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Schilder in een nieuwe tijd  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Mannen en vrouwen dezelfde rechten  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Neutraal in oorlogstijd  
  • 1917-1931 De Stijl De kunst verandert helemaal  
  • 1929-1940 De crisisjaren Het gaat niet goed in Nederland  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Nederland bezet en bevrijd  
  • 1929-1945 Anne Frank De Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood Het gevaar van het water  
  • vanaf 1948 De televisie Iedereen kijkt televisie  
  • vanaf ongeveer 1880 Haven van Rotterdam De poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegen de keurige Nederlanders  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen De koloniën worden zelfstandig  
  • 1995 Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden?  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland Een maatschappij met veel culturen  
  • 1959-2030? De gasbel Het gas raakt op  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
groep 7 en 8