Deze les gaat over tolerantie en de vrijheid van meningsuiting. Leerlingen ontdekken aan de hand van Spinoza hoe in de 17e eeuw een nieuwe kijk op tolerantie ontstaat. Ze maken kennis met de houding van de Republiek ten opzichte van andersdenkenden. Aansluitend discussiëren leerlingen over de (grenzen aan) tolerantie en vrijheid van meningsuiting.
| Vak | geschiedenis |
| Tijdvak | Tijd van regenten en vorsten |
| Doelgroep | leerjaar 1 en 2 havo/vwo |
| Tijdsduur | 1 à 2 lesuren van vijftig minuten |
| Groeperingsvorm | individueel en klassikaal |
Leerdoelen
- De leerling kan uitleggen waarom Spinoza de beroemdste filosoof van Nederland wordt genoemd.
- De leerling kan de ideeën van Spinoza over tolerantie en vrijheid van meningsuiting benoemen.
- De leerling kan zijn mening geven over de grenzen aan tolerantie en vrijheid van meningsuiting en kan daarvoor argumenten noemen.
Benodigde voorkennis
-
Randvoorwaarden
-
Beoordeling
-
Lesactiviteiten
Activiteit 1: introductie van de Verlichting en
Spinoza
Karaktiseer de Verlichting aan de hand van de kenmerken die
Jonathan Israel noemt (zie Achtergrondinformatie voor de
docent).
Introduceer vervolgens de filosoof Spinoza. Gebruik de volgende
trefwoorden:
- de vader van de Verlichting
- geluk door gebruik van verstand en zoeken naar waarheid
- onwetendheid en angst
- de scheiding van kerk en staat
- belang van democratie en vrijheid van meningsuiting
Activiteit 2: bespreek de begrippen tolerantie en vrijheid
van meningsuiting
Introduceer de begrippen tolerantie en vrijheid van meningsuiting.
Zie ook het tekstdeel Tolerantie bij Achtergrondinformatie.
Activiteit 3: discussieer over grenzen aan tolerantie en
vrijheid van meningsuiting
Leerlingen vullen het werkblad Hoe tolerant ben jij? in. Ze
gebruiken het werkblad om te discussiëren over de grenzen aan
tolerantie en vrijheid van meningsuiting.
Activiteit 4: onze tijd en de tijd van Spinoza
Bespreek in een onderwijsleergesprek de overeenkomsten en
verschillen tussen de tijd van Spinoza (de 17e eeuw) en de 21e
eeuw.
Bijlagen
- Werkblad Hoe tolerant ben jij?
- Achtergrondinformatie voor de docent
Link naar de les
Download de complete les: 22_VO_Spinoza_en_tolerantie_SLO.pdf
