Michiel de Ruyter 1607-1676

Zeehelden en de macht van de Republiek

Lees voor...

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden voerde een groot deel van de 17e eeuw oorlog. In 1648 werd de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje afgesloten met de Vrede van Munster. Lang kon de Republiek daar niet van genieten. In twee handelsoorlogen met Engeland speelde zeeheld Michiel de Ruyter een heel belangrijke rol.

Bijna ging het mis

De twee grote zeevaartlanden Engeland en Nederland kregen ruzie met elkaar over de handel. Dat leidde tot twee zeeoorlogen met Engeland (1652-1654 en 1665-1667). Vijf jaar later was het weer raak en vielen Engeland en Frankrijk samen de Republiek aan. Het was bijna afgelopen met de Republiek, maar ze kwam er weer bovenop. De jaren daarna speelde de Republiek een belangrijke rol in de groep landen die tegen de Franse koning Lodewijk de 14e was. Die wilde Frankrijk namelijk graag wat uitbreiden.

Zeemannen waren echte helden

De Republiek presenteerde zichzelf als een vredelievend land. Als een zeevaart- en handelsland dat echt met de grootste tegenzin oorlogen voerde. Maar ze moesten tenslotte wel hun handel beschermen, zeiden ze. In dit land waren admiraals en zeemannen grote helden. Er werden liedjes over hen gemaakt. Hun daden werden beschreven in populaire boeken. De belangrijkste zeeslagen werden geschilderd op grote doeken. En als een admiraal stierf in de strijd kreeg hij een prachtig groot graf.

Michiel was een eenvoudige jongen

Van alle 17e-eeuwse zeehelden is Michiel Adriaenszoon de Ruyter de beroemdste. Michiel werd in 1607 in Vlissingen geboren als zoon van een bierdrager. Al snel werd duidelijk dat zijn toekomst op zee lag. Hij werkte een poosje als touwenmaker bij Lampsins. Dat was de rijkste reder van Vlissingen. Toen hij 11 jaar oud was, stapte Michiel aan boord van zijn eerste schip. Hij begon zijn avontuurlijke zeemansleven als hulpje van de bootsman.

Michiel was een geweldig zeeman

Michiel bleek geboren voor het zeemansleven. Als kaper en koopvaarder voer hij over de wereldzeeën. Hij hield van avontuur en kwam overal. In 1652 had hij genoeg geld gespaard om een rustig bestaan aan wal te leiden. Maar De Ruyter kon niet lang van zijn rust genieten. Na het uitbreken van de Eerste Engelse Zeeoorlog bood het hoofd van de Zeeuwse Marine hem een baan aan als admiraal. De Ruyter wilde dat voor één reis wel doen. Dat was het begin van een nieuwe loopbaan. Michiel eindigde als luitenant-admiraal, de allerhoogste baan in de marine.

Zijn grootste en laatste slag

In 1667 beleefde De Ruyter zijn grootste moment. Het was midden in de Tweede Engelse Zeeoorlog.  Raadpensionaris Johan de Witt (een soort minister-president) vroeg hem om de Engelsen in Engeland zelf aan te vallen. De Ruyter moest hun vloot vernietigen. Dit gevaarlijke plan lukte en de Engelse oorlogsvloot werd voor een groot deel vernietigd op een zijrivier van de Theems, bij Chatham. De Ruyter werd vereerd als de grootste held aller tijden.
In 1676 kwam hij om in een gevecht tegen de Fransen bij Syracuse. In de Amsterdamse Nieuwe Kerk kreeg hij een marmeren graf op de plek van het voormalige altaar.


  • ongeveer 3000 voor Christus Hunebedden De eerste boeren  
  • van 47 tot ongeveer 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord De Friezen worden christenen  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Westen  
  • Ongeveer 1100 Hebban olla vogala Begin van de Nederlandse taal  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • Van 1356 tot ongeveer 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • ± 1469-1536 Erasmus Een beroemde humanist  
  • 1500-1558 Karel V Nederland wordt één land  
  • 1566 De Beeldenstorm De strijd tussen de godsdiensten  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Vader van het vaderland  
  • 1588-1795 De Republiek Een unieke regering in Europa  
  • 1602-1799 De VOC Nederland breidt uit over zee  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de 17e eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Bedenker van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het belangrijkste boek  
  • ± 1606-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de macht van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ±1637-1863 Slavernij Slaven in Amerika  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga Verstand, kennis en wetenschap worden belangrijk  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn Sneller vervoer  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een land  
  • 1860 Max Havelaar Een klacht tegen de regering in Nederlands-Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De fabriek uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Schilder in een nieuwe tijd  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Mannen en vrouwen dezelfde rechten  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Neutraal in oorlogstijd  
  • 1917-1931 De Stijl De kunst verandert helemaal  
  • 1929-1940 De crisisjaren Het gaat niet goed in Nederland  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Nederland bezet en bevrijd  
  • 1929-1945 Anne Frank De Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood Het gevaar van het water  
  • vanaf 1948 De televisie Iedereen kijkt televisie  
  • vanaf ongeveer 1880 Haven van Rotterdam De poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegen de keurige Nederlanders  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen De koloniën worden zelfstandig  
  • 1995 Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden?  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland Een maatschappij met veel culturen  
  • 1959-2030? De gasbel Het gas raakt op  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
groep 7 en 8