Kalender

Historische gebeurtenissen en de canon

Kies een datum(deel)

óf kies een venster:

 

21feb1673

Michiel de Ruyter wordt bevorderd tot luitenant-admiraal-generaal

Michiel de Ruyter is de bekendste zeeheld uit de zeventiende eeuw. Hij was de zoon van een bierdrager, maar het werd al snel duidelijk dat zijn toekomst op zee lag. Toen Michiel elf jaar was, werd hij al scheepsjongen en maakte hij zijn eerste zeereis. Michiel de Ruyter wist zich snel op te werken, en klom steeds hoger in rang. Hij voer op oorlogsschepen en viel als kaper in opdracht van de regering schepen aan van landen met wie er oorlog was.
Na het uitbreken van de Eerste Engelse Zeeoorlog bood het hoofd van de Zeeuwse Marine hem een baan aan als admiraal. Er zouden nog meer zeeoorlogen met Engeland volgen, waarin De Ruyter zou meedoen. Hij haalde veel overwinningen en werd een beroemde zeeheld.
Hij werd zelfs benoemd tot één van de vijf luitenant-admiraals, de hoogste baan in de marine. En in 1673 werd er zelfs speciaal voor De Ruyter nog een rang bijgemaakt: de rang van luitenant-admiraal-generaal. Stadhouder Willem de Derde had de opdracht gegeven om deze rang voor hem te maken, zodat iedereen wist dat De Ruyter nog belangrijker was dan de andere luitenant-admiraals.

Michiel de Ruyter


 

21feb1677

Sterfdag Baruch Spinoza

Baruch Spinoza is de beroemdste filosoof van Nederland. Een filosoof is iemand die nadenkt over alle dingen en problemen die mensen kunnen tegenkomen in hun leven. In 1632 werd hij geboren in Amsterdam, als zoon van joodse ouders die uit Portugal waren gevlucht. Spinoza schreef een aantal belangrijke boeken, maar veel van zijn teksten publiceerde hij niet, of onder een schuilnaam. De Republiek der Verenigde Nederlanden ging vrij soepel om met mensen die anders dachten en kritische dingen zeiden. Veel makkelijker dan de landen er omheen.
Maar toch moest Spinoza voorzichtig zijn, bijvoorbeeld omdat hij de Bijbel op een andere manier uitlegde dan andere mensen in die tijd: vrijer, met minder strakke regels. Ook vond Spinoza dat de macht in een land niet bij één persoon moest liggen, maar bij de meerderheid van het volk. Bovendien was hij van mening dat iedereen moest kunnen zeggen en schrijven wat hij vindt.
Spinoza stierf toen hij nog maar 44 jaar was aan een longziekte. Om de kost te verdienen, had hij brillenglazen en lenzen voor microscopen geslepen. Waarschijnlijk was zijn ziekte erger geworden doordat hij bij dit werk glasstof had ingeademd.
Na zijn dood verscheen het boek waarmee Spinoza het meest beroemd is geworden: de Ethica. In dit boek schreef hij dat God geen superwezen is, die de wereld heeft geschapen volgens een plan. Volgens hem was alles wat er is, God. Om dat te kunnen begrijpen moest je vrij zijn, zei hij, dus ook niet afhankelijk zijn van boosheid of juist van blij zijn.

Spinoza


 

21feb1744

Geboortedag Eise Eisinga

In de achttiende eeuw geloofden veel mensen dat je met kennis de wereld en de mensen beter kon maken. Het verstand en de wetenschap vonden ze heel belangrijk. De mensen die deze ideeën hadden, vonden zichzelf 'verlichte mensen'.
Ook Eise Eisinga was een 'verlicht' mens. Hij was erg slim, maar als kind mocht hij niet naar de Latijnse School om daar te leren. Net als zijn vader moest hij wolkammer worden: hij moest schapenwol klaarmaken om kleren van te maken. Maar in zijn vrije tijd ging hij zelf wiskunde en sterrenkunde studeren, zodat hij er veel van te weten kwam.
Dat kwam goed van pas toen in 1774 een dominee een boekje schreef waarin hij voorspelde dat de aarde uit haar baan geslingerd zou worden. Dat zou gebeuren door een botsing van de maan met een aantal planeten. De mensen in Friesland raakten ervan in paniek. Maar Eise Eisinga wist wel beter, en daarom besloot hij een planetarium te bouwen. Een planetarium is een klein model van ons zonnestelsel met alle planeten. Je ziet er precies hoe de planeten om de zon draaien. Hij bouwde het tegen het plafond van zijn woonkamer in zijn huis in Franeker, in Friesland. In 1781 was het klaar.
Het planetarium van Eise Eisinga werkt nog steeds, en is het oudst werkende planetarium in de wereld. In 1818 kwam koning Willem I zelfs naar Friesland om het te bekijken. Hij was zo onder de indruk, dat hij het meteen kocht voor Nederland.

Eise Eisinga


 

21feb1953

De Commissie Deltawerken wordt ingesteld

In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 stormde het erg en stond het water heel hoog. Veel dijken waren in de Tweede Wereldoorlog beschadigd, en nog niet hersteld. Zo gebeurde het dat op veel plaatsen in Zeeland, Brabant en Zuid-Holland de dijken doorbraken, waarna het zeewater de polders overstroomde. Ongeveer 1800 mensen stierven en 72.000 mensen raakten dakloos. Het was een ramp!
Op 21 februari van hetzelfde jaar werd de commissie Deltawerken ingesteld. Deze commissie moest plannen maken en presenteren die een herhaling van de watersnoodramp in de toekomst zouden helpen voorkomen.

De watersnood



officiële versie