Discussieforum

Basisonderwijs

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Hm. Ik vind het wel jammer dat de strip Van toen tot nu nog zo onomstotelijk wordt meegenomen voor het geschiedenisonderwijs. Er staan namelijk vooral voor de middeleeuwen een aantal forse cliché´s in, met als voornaamste: de ´vieze´ middeleeuwse stad. Dat er open riolering was klopt, maar helaas wordt de stad als karikaturale vuilnisstort in beeld gebracht. Onderzoek van de laatste jaren geeft aan dat dit gewoon niet meer klopt, en het gebruik van bronnen is daar direct debet aan: decennia lang hebben sinds de 19e eeuw historici de visie op stadsverordeningen (in dit specifieke geval het schoonhouden van de straat) geïnterpreteerd als een feit dat het verplicht schoonhouden van de straat voor ieders huis automatisch impliceerde dat ´de´ middeleeuwse stad vies was. Terecht is er de laatste drie decennia een ommekeer in de interpretatie; net als verordeningen nu zijn deze verboden en geboden een richtlijn om te VOORKOMEN dat viezigheid zich ontstaat.

En wanneer het cliché van de grote pestuitbraak uit 1345 als argument wordt gebruikt, wordt vergeten dat dit een biologisch gegeven was; niet viezigheid in de steden, maar het feit dat de ziekte nieuw was zorgde voor de epidemische omvang. Pas na de 16e eeuw ontstonden door toename van bevolkingsgroei de steeds vollere steden met te nauwe straten. Ter overweging.
sendanor op 14-02-2011

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Het idee van beginnen bij Germanen en eindigen bij Allochtonen vind ik op zich zo gek nog niet. Ik heb nu een methode die elk jaar weer een stukje Prehistorie, Middeleeuwen, 19e eeuw en nog drie perioden behandeld, maar de kinderen beginnen elk leerjaar weer bij prehistorie en eindigen bij nu. Persoonlijk vind ik dat heel verwarrend werken. Ik heb een groep 7 en 8 en heb alle hoofdstukken van die twee leerjaren samen op 1 tijdlijn gezet om het voor de kinderen overzichtelijker te kunnen maken. Als ik zou mogen kiezen zou ik daarom in groep 5 beginnen bij de germanen en in groep 8 eindigen bij de allochtonen. In elk leerjaar zou je dan de tijdlijn uit eerdere jaren kunnen ophangen waardoor ze in groep 8 de hele tijdlijn compleet hebben.

Verder vind ik het behandelen van helden of specifieke onderwerpen als Hebban olla Vogala helemaal geen probleem. Als je bijv. begint met Rembrandt en daarna over schilders uit diezelfde tijd gaat praten en de invloed van die kunst enz. dan heb je met Rembrandt een mooie inleiding gemaakt. En ook het feit dat Hebban olla vogala niet de echte eerste nederlandse geschreven zin is moet dan ook geen probleem zijn.

De stripboeken van Nul tot nu zijn trouwens een goed aanvulling op het geschiedenisonderwijs. Ik vergroot vaak een stukje strip om een nieuw onderwerp te prikkelen. De kinderen lezen een stukje, zien vast wat plaatjes en worden dan vanzelf nieuwsgierig naar waar de les over zal gaan. De stripboeken liggen ook gewoon in de klas om te lezen.
Laura op 29-03-2008

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Kun je die eigen canon hier eens laten zien. Of is dat te intiem?

Gert
gert op 22-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Als leerkracht van groep 6 ben ik niet van plan om deze versie van het canon voor het basisonderwijs in de klas op te hangen.
Ik voel veel meer voor een algemene "tijdlijn". Die ik nu gebruik en erg goed voldoet. Aan een kant zouden de belangrijke geschiedkundige onderwerpen kunnen geplaatst en aan de andere kant de culturele onderwerpen/periodes en kunstenaars etc.
Natuurlijk moet dit per leerjaar anders zijn (of aanvullend moeten zijn.) Ik kan me niet voorstellen dat b.v groep 3 van deze uitvoering veel gebruik zal maken. Nee, ik blijf wel gebruik maken van mijn eigen "canon"
Guest op 22-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Als reactie op een vorige poster: De boeken van "nul tot nu" geven een populaire kijk op de geschiedenis. (zie het taalgebruik van de stripfiguren) Deze boeken heb ik ook in mijn klas liggen. Ik gebruik ze voor de leerlingen die "wat meer" willen weten over de geschiedenis van ons land.
Mijn goep 5 (autochtonen en allochtonen) versmaden "De ontdekking".
Er is niets mis met de huidige geschiedenis methodes.
De canon wordt voor mij een tijdbalk aan de muur waarop ik de onderwerpen uit de methode kan aanwijzen.
De koudeoorlog hoort zeker op de canon!
M.F.Hilgers op 20-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Het lijkt me nu het juiste moment om de canon van Nederland in een dergelijk boek op te nemen. Nu is er aandacht voor. Niemand weet natuurlijk in hoeverre de canon zal aanslaan, maar die kans is er zeker. Dus: doen.
Jan van Reenen op 20-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Uitgeverij Hebri is een educatieve uitgeverij, die gespecialiseerd is
in het uitgeven van wandkaarten van geschiedenis, aardrijkskunde en verder wandkaarten op verschillende vakgebieden. Onlangs hebben wij 3 aardijkskundige atlassen uitgegeven van Aruba, de Nederlandse Antillen en van Suriname met verschillende tijdbalken. Wij zijn bezig om een aardijkskundige atlas van Nederland uit te geven. Het zou nuttig kunnen zijn om de canon van de Nederlandse geschiedenis in onze atlas op te nemen. Gaarne uw reactie hieromtrent.
drs.Venita Boedhoe
Uitgeverij hebri bv
drs. Venita Boedhoe op 19-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Dank je Gert voor je aanvulling. Ben blij dat er in het rapport ook aandacht aan 'de lokale canon' wordt gegeven.
Martin op 17-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Martin, je wordt in het A-deel van het commissierapport op je wenken bediend. Op blz 31 en 32 vind je het volgende wijze advies:

"In dit verband wil onze commissie graag nadrukkelijk een lans breken voor lokale vormen van de canon. Het ontwikkelen hiervan viel niet binnen onze opdracht, die juist “het verhaal Nederland” betreft. Maar zeker in het basisonderwijs, en zowel om leerpsychologische als praktische redenen, is er heel veel voor te zeggen om de nationale canon een lokale vertaling te geven: denk alleen al aan verhalen over tweede wereldoorlog en bezetting uit de eigen omgeving, en aan de mogelijkheid om hierbij ooggetuigen in de klas te brengen (zie aanbeveling 16), maar ook oude spoorlijntjes in de buurt, industrieel erfgoed, de grachten in de eigen stad en grafheuvels als de lokale variant van de hunebedden.

Daarnaast verdient ‘de canon van de streek’ juist in het basisonderwijs haar eigen aandacht, in zulke diverse denkbare verschijningsvormen als de herkomst van plaats- en straatnamen, bekende streekgenoten, lokale excursiemogelijkheden, etcetera. Het kan daarbij om “grote” stoffen gaan, zoals bijvoorbeeld in Den Haag Couperus en de Haagse school zeer wel aan jonge kinderen zouden kunnen worden voorgeschoteld terwijl die elders pas later op het programma zullen komen. Maar ook ziet onze commissie grote waarde in alle mogelijke lokale beleving van geschiedenis en cultuur, zoals door middel van oudheidkamers, gevelstenen, kerken, monumenten, industrieel erfgoed tot en met hoe de SPAR-buurtwinkel in de oudste kern van Leiderdorp zichzelf deels heeft herschapen tot mini-museum over middenstand en grutterij. Lokaal is bij dit alles overigens zeker niet gelijk aan provinciaals. Juist in verhalen van mensen uit de buurt kan heel veel doorklinken van de geschiedenis van Nederland als land van migratie. Het liefst zag onze commissie voor elke Nederlandse gemeente een lokale canon voor het basisonderwijs ontworpen; een initiatief zoals in Hoogeveen zou men veel meer kinderen gunnen."


Dat A-deel van het rapport is onmisbaar. Veel mensen storten zich (begrijpelijk) op het B-deel. Maar ik hoop dat ze deel A toch ook grondig tot zich nemen. Het rapport vormt een fraaie twee-eenheid.

Gert
gert op 17-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

De canon spreekt mij aan, ook voor het Primair Onderwijs. Ik pleit er echter voor om bij het vaststellen van de canon ook aandacht te schenken aan de directe leefomgeving van de kinderen. Nu realiseer ik me dat dat in een nieuwbouwwijk anders is dan in het centrum van Amterdam en Den Haag maar dat is 'uitwerking'. Het kan toch niet zo zijn dat Haagse kinderen appelig naar de Ridderzaal kijken en Rotterdamse kinderen nooit van het bombardement op Rotterdam hebben gehoord? Veel initiatief zal daarbij bij de scholen en de gemeenten moeten liggen denk ik ;)
Martin op 17-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Ik ben het helemaal met de heer Van Reenen eens. Gewoon bij het begin beginnen, zoals we dat vroeger deden. Het onderwijs van voor de Mammoetwet was zo slecht niet. Een goede basis op de lagere school voor europese en wereldgeschiedenis op de middelbare. En niet alleen van na 1945. Dat is toch geen geschiedenis. Beginnen bij de Germanen en eindigen bij de allochtonen en vooral het accent leggen op die heel lange periode er tussen.
Jo-Ann Brouwer op 16-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Ik heb deze stripboeken zelf in de klas liggen. De kinderen lezen/kijken er graag in. Soms gebruik ik het als ondersteunend lesmateriaal, want het is vooral grappig.
Deze boeken volgen vooral de hoofdlijnen. Wil je een leuke en interessante les geven, dan gaan deze boeken veel te snel.
Het valt mij wel op dat de kinderen het meeste leren/onthouden van verhalen vertellen. Daarin verweef ik ook vaak jaartallen en zonder dat het moet, weten de meeste kinderen die een week later te herhalen! Geschiedenis moet leuk en aantrekkelijk gegeven (blijven)worden.
Pieter op 16-10-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

"Onjuist. We kennen in Nederland geen formeel curriculum."
Klopt, verkeerde term, sorry. Zie andere discussie, kolom voortgezet onderwijs. We kennen globale doelen. In de praktjk echter is ook het basisonderwijs nogal methodegebonden en als je al die methodes en andere lesstof naast elkaar legt (leuk onderzoek voor de commissie), rolt daar een soort informele canon of curriculum uit. What's in a name. Het gaat er om in welke mate je wil voorschrijven wat er onderwezen wordt. En om de afweging tussen kennis en vaardigheden. Tendeert het onderwijs steeds meer richting vaardigheden (competenties), de minister wil daar kennelijk middels die commissie een minimum aan kennis bij plaatsen, een lijstje dingen die kinderen zouden moeten weten als ze van school komen. Wat ik dan (als het toch moet) zou willen zien is dat de lijst voorgeschreven weetjes niet te bindend wordt, dat die aansluit op die eind- en kerndoelen (althans voorzover díe aanvaard zijn, want daarover kun je weer een andere discussie per website starten...) en dat om te beginnen het onderwijs aan aanstaande leraren basisonderwijs wordt verbeterd. En als ik die reeks plaatjes aan mij voorbij zie trekken waarmee de website opent en waar je dan op kan stemmen (canon ja of nee), dan krijg ik ook het achterdochtige vermoeden dat het de minister niet zozeer gaat om een minimum niveau aan kennis, maar vooral een minimum aan kennis van 'Nederlandse' culturele zaken. En waar dat goed voor is...? Als je nou iets zou moeten leren bij, bijvoorbeeld, geschiedenis is het de relativiteit van het 'wij'-gevoel, de natie. Ha, en met deze stelling belanden we in de politiek. Herman Verschuren
versch op 31-01-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

'Versch' schreef:
>Er bestaat al een curriculum voor het onderwijs.

Onjuist. We kennen in Nederland geen formeel curriculum. Het leerplan (d.w.z. op welk moment tijdens de opleiding voert een leerling leeractiviteiten X, Y of Z uit?) is geheel aan scholen en leraren ter bepaling. In Nederland kennen we kerndoelen (basisonderwijs en basisvorming) en eindtermen (examenprogramma's VMBO, HAVO en VWO). Die stipuleren wat leerlingen moeten kennen en kunnen aan het einde van hun opleiding. Hoe en wanneer ze dat leren staat in het formele programma niet vermeld. Dat is geen tekortkoming, maar een kwaliteit.

Overigens dient men te beseffen dat onder dezelfde Maria van der Hoeven die deze 'canonlijstjes' bestelde, de kerndoelen en examenprogramma's extreem zijn 'geglobaliseerd'. Dat wil zeggen: ze heeft er veel specifieke leerstof uit weggelaten, en slechts algemeniteiten laten staan. Zo komt het examenprogramma Havo en Vwo vanaf 2007 op hetzelfde neer: een beetje leren lezen, een beetje leren schrijven en spreken, een beetje literatuur. Het is nauwelijks specifieker dan dat. Onder het mom 'meer ruimte voor de docenten'. En dat terwijl docenten helemaal niet om die 'globalisering' hebben gevraagd!

>Als het er dan toch van moet komen: begin met een 'canon' voor de opleidingen.

Dat zou ik om één reden interessant vinden: de commissieleden zullen dit nooit en te nimmer durven. De Utrechtse hoogleraar Letterkunde zal nooit en te nimmer zijn collega-hoogleraar durven voorschrijven welke boeken de studenten neerlandistiek in Groningen en Nijmegen precies moeten lezen. De Utrechtse hoogleraar Geografie zal nimmer zijn collega's in Leiden een concreet toetsingsprogramma willen opleggen. De Amsterdamse cultuurcritica zal echt de dienst niet durven uitmaken wat het lesprogramma van universitair docenten Cultuurwetenschappen betreft.

Relatief gemakkelijk gaat men ertoe over docenten in het BO en VO de les te lezen, vergeleken met de eigen 'peers'. Ook Hubert Slings is mij in dit opzicht nog een antwoord schuldig. Hij weet wel op welke vraag.

Hannes Minkema
leraar Nederlands
hminkema op 31-01-2006, bewerkt op 31-01-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Typisch dat veel reacties toespitsen op de kennis van geschiedenis. Als ik het goed begrijp gaat de opdracht van de canoncommissie over het hele culturele aanbod: 'het geheel van belangrijke personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die samen laten zien hoe Nederland zich ontwikkelt'. Dus zo ongeveer een nieuw curriculum, als je dat goed wil doen!
Vier kanttekeningen. 1. Er bestaat al een curriculum voor het onderwijs. Dat zal niet feilloos zijn, maar laten we voorkomen dat er twéé curricula komen. 2. Als er dan toch echt zo'n 'canon-curriculum' moet komen, vergeet dan voor het basisonderwijs de klassieken uit de nederlandstalige jeugdliteratuur niet! 3. 'Nederland' bestaat pas vanaf 1830 (of 1839, tis maar hoe je 't ziet, geloof ik), dus alle canonieks daarvoor geldt impliciet ook voor Vlaanderen, mogen we aannemen. 4. Als het er dan toch van moet komen: begin met een 'canon' voor de opleidingen. Herman Verschuren
versch op 30-01-2006, bewerkt op 30-01-2006

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Niet direct in de uitvoering van allerlei details duiken, eerst eens inventariseren wat er nu al wordt gedaan op het gebied van geschiedenis in het basisonderwijs. Voor veel kinderen is het tegenwoordig onderdeel van wereldoriëntatie. Differentiatie per leerjaar is naar mijn mening achterhaald. Welke ervaringen heeft men met allerlei methoden en hoe wordt daarin uitdrukking gegeven aan personen en gebeurtenissen die de cultuurgeschiedenis van Nederland betreffen. Het wiel was al uitgevonden.
Guest Wilma Siewert op 08-09-2005

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Ik ken die methode niet.

Is die inhoudelijk heel anders dan andere geschiedenismethoden? Dus wat de besproken onderdelen betreft?
gert op 07-09-2005

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Wat is er mis met de de strip-geschiedenisboekjes : Van nul tot nu ? in vijf delen , dus vanaf groep vier voor ieder jaar een volgend deel.
Geschreven door Thom Roep en Co Loerakker.Misschien zijn die met wat aanpassingen heel goed voor het basisonderwijs te gebruiken.Onze kinderen vonden ze in ieder geval heel leuk en gebruikten ze buiten de school om.
Reinera op 07-09-2005

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Het eerste wat moet gebeuren is voor het hele basisonderwijs vast te stellen wat tot de canon behoort. Dat zal al een hele klus zijn, waarbij vele knopen moeten worden doorgehakt. Ik ben heel benieuwd wat daaruit komt.

Daarna zal mijn dochter (juf in groep 1 op een zwarte school) toch graag weten wat er van haar verwacht wordt. Of geldt de canon pas na groep 3?

Als je de canon niet differentieert per leerjaar komt er in de praktijk mijns inziens niet veel van terecht.
Dan blijft het net als de vroegere leerplannen uit mijn lagere schooltijd (1960-68) ongezien in de kast liggen.
gert op 06-09-2005

Reageren

Re: Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Laten we dat maar niet doen, zou ik zo zeggen. Laten we (afgezien van voorbereidend geschiedenisonderwijs in de lagere klassen) maar gewoon beginnen bij de Germanen en eindigen met de allochtonen. Dan is de kans op een goede basis het beste gewaarborgd. Intussen kan er een stevig debat gevoerd worden over datgene wat allemaal tussen Germanen en allochtonen moet worden behandeld.

Jan van Reenen is oud-leerkracht in het basisonderwijs en schrijver van het boek De grote geschiedenis van een klein land.
jvanreenen op 02-09-2005

Reageren

Wat hoort in de canon van het basisonderwijs?

Een kind zit op het basisonderwijs van 4 tot 12 jaar.

Wat geef je dat kind allemaal mee in de loop van de tijd?

Moeten we dit per levens/lesjaar gaan vaststellen of veel globaler te werk gaan? Dus een cluster voor het hele basisonderwijs.

Ik zou willen pleiten voor een canon per lesjaar. Dus van heel eenvoudig tot meer ingewikkeld.

Iedere leerkracht krijgt dan een pakketje canon met de onderwerpen die bij een bepaald lesjaar passen. Dan betreft liedjes, gewoonten, voorwerpen, verhalen, gedichten enz. enz.

Dus mijn vraag (met name aan mensen uit het basisonderwijs)is:

Moeten we voor het basisonderwijs naar een canon per lesjaar?
gert op 02-09-2005, bewerkt op 02-09-2005


Inloggen