Europa vanaf 1945

Nederlanders en Europeanen

Lees voor...

Nederland staat niet op zichzelf, maar is nauw verbonden met de omliggende landen, die samen Europa vormen. Na de Tweede Wereldoorlog zagen staatslieden van een aantal West-Europese landen in dat de Europese toekomst moest liggen in samenwerking, om te helpen voorkomen dat er weer oorlog zou uitbreken. Het begon met samenwerking op het gebied van strategische grondstoffen. Omstreeks 1950 waren dat kolen en staal. Steenkool was in die tijd de belangrijkste energiebron, staal was op grote schaal nodig om de infrastructuur van West-Europa weer op te bouwen. Zes Europese landen tekenden in 1951 het Verdrag van Parijs en richtten zo de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) op. Dat verdrag regelde onder meer vrijhandel in deze grondstoffen tussen de zes deelnemende landen: Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland en Italië.

In 1957 zetten de zes een volgende stap met de ondertekening van het Verdrag van Rome. Daarmee werd de Europese Economische Gemeenschap (EEG) een feit: een douane-unie van de zes landen die vrije handel in alle producten garandeerde. Al gauw begon de EEG een gemeenschappelijk landbouwbeleid om de voedselvoorziening veilig te stellen en de inkomens van boeren te verbeteren. Het Verdrag van Rome regelde ook de instelling van EURATOM, een derde Europese gemeenschap, gericht op het onderzoek naar en de ontwikkeling van kernenergie voor vreedzame doeleinden. Later werden de drie Gemeenschappen samengevoegd onder één Europese Gemeenschap, tegenwoordig spreken we van de Europese Unie.

De Europese samenwerking was in veel opzichten een groot succes. Tal van andere Europese landen wilden ook lid worden. Eerst kwamen Groot-Brittannië, Denemarken en Ierland erbij (1973), later volgde de zuidelijke uitbreiding met Griekenland (1981) en Spanje en Portugal (1986). In 1995 traden Oostenrijk, Finland en Zweden toe en kwam het aantal lidstaten op vijftien. De allergrootste uitbreiding vond in 2004 plaats, toen acht landen uit het voormalige Oostblok plus Malta en Cyprus lid werden. Er zijn in 2006 dus 25 lidstaten en er staan nieuwe uitbreidingen voor de deur.

Een Europese Unie van steeds meer landen is ook een Unie van steeds meer stemmen, belangen en culturen. Het wordt daarmee ook steeds moeilijker het samen eens te worden over de toekomstige richting en over de prioriteiten van de Europese samenwerking zoals bleek uit de Nederlandse afwijzing van de voorstellen voor een Europese grondwet. Voor Nederland lijkt een toekomst zonder Europa vrijwel ondenkbaar. Het overgrote deel van onze handel vindt binnen Europa plaats. De verschillende economieën zijn sterk met elkaar vervlochten. En door het vrije verkeer van mensen raken we er ook steeds meer aan gewend dat we Europeanen zijn.


  • ca. 3000 voor Christus Hunebedden Vroege landbouwers  
  • 47-ca. 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord Verbreiding van het christendom  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Avondland  
  • ca. 1100 Hebban olla vogala Het Nederlands op schrift  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • 1356-ca. 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • 1469?-1536 Erasmus Een internationaal humanist  
  • 1500-1558 Karel V De Nederlanden als bestuurlijke eenheid  
  • 1566 De Beeldenstorm Godsdienststrijd  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Van rebelse edelman tot ‘vader des vaderlands’  
  • 1588-1795 De Republiek Een staatkundig unicum  
  • 1602-1799 De Verenigde Oostindische Compagnie Overzeese expansie  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de zeventiende eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Pionier van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het boek der boeken  
  • 1606?-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major van Blaeu De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de brede armslag van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ca. 1637-1863 Slavernij Mensenhandel en gedwongen arbeid in de Nieuwe Wereld  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga De Verlichting in Nederland  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn De versnelling  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een staat  
  • 1860 Max Havelaar Aanklacht tegen wantoestanden in Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De werkplaats uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh De moderne kunstenaar  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Vrouwenemancipatie  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Oorlog en neutraliteit  
  • 1917-1931 De Stijl Revolutie in vormgeving  
  • 1929-1940 De crisisjaren Samenleving in depressie  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Bezetting en bevrijding  
  • 1929-1945 Anne Frank Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood De dreiging van het water  
  • vanaf 1948 De televisie De doorbraak van een massamedium  
  • vanaf ca. 1880 Haven van Rotterdam Poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegendraads in een burgerlijk land  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen Dekolonisatie van de West  
  • 1995 Srebrenica De dilemma’s van vredeshandhaving  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland De multiculturele maatschappij  
  • 1959-2030? De gasbel Een eindige schat  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
officiële versie