Buitenhuizen 17e en 18e eeuw

Rijk wonen buiten de stad

Lees voor...

Landgoed Goudestein ligt in Maarssen aan de rivier de Vecht. Het is een heel mooi landhuis, een klein paleisje eigenlijk. Een rijke Amsterdammer uit de Gouden Eeuw liet het bouwen als zijn buitenhuis. Dit ‘buiten’ was zijn vakantiehuisje voor de zomer. Even terug naar de natuur, al was dat wel een enorme verhuizing. Hij nam namelijk zoveel mee dat er een trekschuit aan te pas kwam!

Ze namen zelfs hun meubels mee

Op een tochtje langs of over de Vecht zie je nog veel meer van deze buitenhuizen. Het zijn paleisjes bijna, met vaak schitterende tuinen. Al deze buitenhuizen langs de Vecht laten zien hoe enorm rijk Amsterdam was in de Gouden Eeuw. De meeste van de buitenhuizen zijn in de 17e eeuw gebouwd, sommige later. De rijke kooplieden vonden het prettig om met hun gezinnen de stad te ontvluchten. Ze namen wel alles mee: personeel, heel veel spullen en zelfs meubels! De vrouwen en kinderen waren de zomermaanden hier, de mannen kwamen af en toe.

Van vakantiehuis naar gemeentehuis

Goudestein is een goed voorbeeld van een buitenhuis uit die tijd. De Amsterdamse koopman Jan Jacobszoon Huydekoper kocht in 1608 een grote boerderij in Maarssen. Zijn zoon Joan was een zeer belangrijk man, die verschillende keren burgemeester van Amsterdam was. Hij liet hier in 1628 het buitenhuis Goudestein bouwen. In 1754 werd dat weer afgebroken en vervangen door het paleis van nu. Tot in de 20e eeuw is het huis door Huydekopers bewoond. In 1955 heeft de gemeente het gekocht en verbouwd tot gemeentehuis.

Iedereen kwam logeren

De rijke en belangrijke Amsterdammers nodigden veel gasten uit op hun buitenhuis. Vrienden, maar ook kunstenaars, schrijvers en geleerde mensen. Zo kwam ook de bekende dichter en geleerde Constantijn Huygens in 1656 op Goudestein logeren. Dat beviel hem blijkbaar goed: hij schreef er maar liefst drie opgewekte gedichten over.

Een doolhof in de tuin

De tuinen bij de huizen waren – en zijn – prachtig. De ontwerpers keken bij het bedenken van de tuinen goed naar Franse tuinen uit die tijd. Die hadden vaak rechte lijnen en hoeken. Die Franse stijl mixten ze met eigen ideeën. Zo versierden ze de tuinen veel meer en zetten er bijvoorbeeld theekoepels in. Er kwamen ook vijvers, kanaaltjes, fonteinen en doolhoven in de tuinen. Zo ontstond er een ‘Hollandse’ stijl. Iedereen wilde een tuin om jaloers op te worden, daarom was de ene nog mooier en groter dan de andere.

De rijken bleven heel lang heel rijk

Het zomerse leven in de buitens van deze edele burgers ging in de 18e eeuw gewoon door. Toch ging het toen veel slechter met Nederland. De rijke families hadden blijkbaar zoveel geld dat ze het nog een hele poos konden uithouden. Tegenwoordig zijn de meeste buitens niet meer van ‘gewone’ families. Het zijn nu toeristische attracties, plekken waar je grote feesten kunt houden of waar dure kantoren zitten.

 


  • ongeveer 3000 voor Christus Hunebedden De eerste boeren  
  • van 47 tot ongeveer 400 De Romeinse Limes Op de grens van de Romeinse wereld  
  • 658-739 Willibrord De Friezen worden christenen  
  • 742-814 Karel de Grote Keizer van het Westen  
  • Ongeveer 1100 Hebban olla vogala Begin van de Nederlandse taal  
  • 1254-1296 Floris V Een Hollandse graaf en ontevreden edelen  
  • Van 1356 tot ongeveer 1450 De Hanze Handelssteden in de Lage Landen  
  • ± 1469-1536 Erasmus Een beroemde humanist  
  • 1500-1558 Karel V Nederland wordt één land  
  • 1566 De Beeldenstorm De strijd tussen de godsdiensten  
  • 1533-1584 Willem van Oranje Vader van het vaderland  
  • 1588-1795 De Republiek Een unieke regering in Europa  
  • 1602-1799 De VOC Nederland breidt uit over zee  
  • 1612 De Beemster Nederland en het water  
  • 1613-1662 De grachtengordel Stadsuitbreidingen in de 17e eeuw  
  • 1583-1645 Hugo de Groot Bedenker van het moderne volkenrecht  
  • 1637 De Statenbijbel Het belangrijkste boek  
  • ± 1606-1669 Rembrandt De grote schilders  
  • 1662 De Atlas Major De wereld in kaart  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Zeehelden en de macht van de Republiek  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Wetenschap in de Gouden Eeuw  
  • 1632-1677 Spinoza Op zoek naar de waarheid  
  • ±1637-1863 Slavernij Slaven in Amerika  
  • 17e en 18e eeuw Buitenhuizen Rijk wonen buiten de stad  
  • 1744-1828 Eise Eisinga Verstand, kennis en wetenschap worden belangrijk  
  • 1780-1795 De patriotten Crisis in de Republiek  
  • 1769-1821 Napoleon Bonaparte De Franse tijd  
  • 1772-1843 Koning Willem I Het koninkrijk van Nederland en België  
  • 1839 De eerste spoorlijn Sneller vervoer  
  • 1848 De Grondwet De belangrijkste wet van een land  
  • 1860 Max Havelaar Een klacht tegen de regering in Nederlands-Indië  
  • 19e eeuw Verzet tegen kinderarbeid De fabriek uit, de school in  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Schilder in een nieuwe tijd  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Mannen en vrouwen dezelfde rechten  
  • 1914-1918 De Eerste Wereldoorlog Neutraal in oorlogstijd  
  • 1917-1931 De Stijl De kunst verandert helemaal  
  • 1929-1940 De crisisjaren Het gaat niet goed in Nederland  
  • 1940-1945 De Tweede Wereldoorlog Nederland bezet en bevrijd  
  • 1929-1945 Anne Frank De Jodenvervolging  
  • 1945-1949 Indonesië Een kolonie vecht zich vrij  
  • 1886-1988 Willem Drees De verzorgingsstaat  
  • 1 februari 1953 De watersnood Het gevaar van het water  
  • vanaf 1948 De televisie Iedereen kijkt televisie  
  • vanaf ongeveer 1880 Haven van Rotterdam De poort naar de wereld  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Tegen de keurige Nederlanders  
  • vanaf 1945 Suriname en de Nederlandse Antillen De koloniën worden zelfstandig  
  • 1995 Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden?  
  • vanaf 1945 Veelkleurig Nederland Een maatschappij met veel culturen  
  • 1959-2030? De gasbel Het gas raakt op  
  • vanaf 1945 Europa Nederlanders en Europeanen  
groep 7 en 8