Annie M.G. Schmidt 1911-1995

Na przekór drobnomieszczańskiemu krajowi

"Nigdy nie rób tego, co każe Ci mama, a wszystko będzie dobrze." Słowa te są typowe dla poetki i pisarki Annie M.G. Schmidt i trafnie ukazują, dlaczego tak wiele z jej wierszy, piosenek, książek, sztuk, musicali i słuchowisk jest zarówno świeżych i błyskotliwych, jak i komicznie buntowniczych.

Annie urodziła się w 1911 roku w Zuid-Beveland jako córka pastora. Była o wiele bardziej dojrzała niż jej rówieśnicy i ze zdumieniem patrzyła na świat wokół niej. W wieku 14 lat napisała swoje pierwsze wiersze. Po drugiej wojnie światowej została zatrudniona w amsterdamskiej gazecie Het Parool, gdzie poznała ilustratora Fiepa Westendorpa. Razem stworzyli od 1952 do 1957 roku serię opowieści dla dzieci Jip en Janneke ("Julek i Julka"), której części każdego dnia ukazywały się w gazecie. Był to początek długoletniej współpracy, w wyniku której powstały między innymi Pluk van de Petteflet oraz Otje en Floddertje (popularne w Holandii serie dla dzieci).

Annie osiągnęła w latach 50. ogromny sukces również za sprawą nadawanej co dwa tygodnie audycji radiowej De familie Doorsnee (z nid. rodzina przeciętnych). W tamtych czasach wszyscy słuchali tej audycji, niezależnie od tego, do jakiej grupy społeczno-politycznej należeli. Losy tej rodziny odzwierciedlały niejako życie ówczesnych Holendrów po wojnie. Także w innych formach, takich jak kabarety, a później też musicale, pisarka potrafiła oddać ducha tamtych czasów. W telewizji ukazał się jako pierwszy jej serial Pension Hommeles, następnie legendarny Ja zuster, nee zuster, na podstawie którego w 2002 roku nakręcono film. Za sprawą swoich buntowniczych utworów Annie M.G Schmidt była jednym z najbardziej wpływowych, a jednocześnie łagodnych krytyków grzecznej, mieszczańskiej i sfilaryzowanej Holandii.

Swoja pracą Annie M.G. Schmidt zainspirowała wiele dzieci i dorosłych. Już sama seria "Julek i Julka" została sprzedana w milionach egzemplarzy, a twórczość pisarki została przetłumaczona na całym świecie. Jej wydawca nazywał Annie często "prawdziwą królową Holandii". Kiedy pewnego razu zorganizował podpisywanie książek na targu podczas amsterdamskiego Uitmarkt, został przez organizatorów poproszony, żeby tego nigdy więcej nie robić: wąskie ulice miasta nie były w stanie poradzić sobie z tłumem i korkami. Tajemnica jej sukcesu? "Przez cały czas mam 8 lat. Piszę właściwie dla samej siebie. Myślę, że to o to chodzi. Mam 8 lat".


  • ok. 3000 lat p.n.e. Dolmeny Pierwsi rolnicy  
  • 47 r. n.e. – ok. 400 r. n.e. Rzymski Limes Na granicy Imperium Rzymskiego  
  • 658 – 739 Willibrord Szerzenie chrześcijaństwa  
  • 742-814 Karol Wielki Cesarz Zachodu  
  • ok. 1100 Hebban olla vogala Początki niderlandzkiego piśmiennictwa  
  • 1254-1296 Floris V Holenderski hrabia i niezadowolona szlachta  
  • 1356 – ok. 1450 Hanza Centra handlu w Niderlandach  
  • 1469? – 1536 Erazm z Rotterdamu Międzynarodowy humanista  
  • 1500-1558 Karol V Administracja centralna w zjednoczonych Niderlandach  
  • 1566 Rewolta ikonoklastów Walka religijna  
  • 1533-1584 Wilhelm Orański Od zbuntowanego szlachcica do „ojca ojczyzny”  
  • 1588-1795 Republika Polityczny unikat  
  • 1602-1799 Zjednoczona Kompania Wschodnioindyjska Zamorska ekspansja  
  • 1612 Polder Beemster Holandia i woda  
  • 1613-1662 Grachtengordel – pas kanałów Rozwój miasta w XVII wieku  
  • 1583-1645 Hugo Grocjusz Pionier nowoczesnego prawa międzynarodowego  
  • 1637 Biblia Stanowa Księga nad księgami  
  • 1606?-1669 Rembrandt Wielcy malarze  
  • 1662 Blaeu i jego Atlas Major Świat na mapie  
  • 1607-1676 Michiel de Ruyter Morscy bohaterowie i szeroki zasięg Republiki  
  • 1629-1695 Christiaan Huygens Nauka w złotym wieku  
  • 1632 – 1677 Spinoza W poszukiwaniu prawdy  
  • ok. 1637 – 1863 Niewolnictwo Handel ludźmi oraz praca przymusowa w Nowym Świecie  
  • XVII i XVIII wiek Posiadłości wiejskie Dostatnie życie poza miastem  
  • 1744 – 1828 Eise Eisinga Oświecenie w Holandii  
  • 1780 – 1795 Patrioci Kryzys w Republice  
  • 1769 – 1821 Napoleon Bonaparte Okres francuski  
  • 1772 – 1843 Król Wilhelm I Królestwo Zjednoczonych Niderlandów  
  • 1839 rok Pierwsza linia kolejowa Przyspieszenie  
  • 1848 Konstytucja Najważniejszy akt prawny w państwie  
  • 1860 Maks Havelaar Oskarżenie o skandaliczne nadużycia w Indiach Wschodnich  
  • XIX wiek Sprzeciw wobec pracy dzieci Z fabryk do szkół  
  • 1853-1890 Vincent van Gogh Nowoczesny artysta  
  • 1854-1929 Aletta Jacobs Emancypacja kobiet  
  • 1914-1918 I wojna światowa Wojna i neutralność  
  • 1917-1931 De Stijl Rewolucja w projektowaniu  
  • 1929-1940 Lata kryzysu Społeczeństwo pogrążone w depresji  
  • 1940-1945 II wojna światowa Okupacja i wyzwolenie  
  • 1929-1945 Anne Frank Prześladowania Żydów  
  • 1945-1949 Indonezja Kolonia walczy o wyzwolenie  
  • 1886-1988 Willem Drees Państwo opiekuńcze  
  • 1 lutego 1953 Wielka powódź Woda jako zagrożenie  
  • od 1948 roku Telewizja Przełom w środkach masowego przekazu  
  • od ok. 1880 Port Rotterdam Wrota na świat  
  • 1911-1995 Annie M.G. Schmidt Na przekór drobnomieszczańskiemu krajowi  
  • od 1945 Surinam i Antyle Holenderskie Dekolonizacja Zachodu  
  • 1995 Srebrenica Dylematy związane z utrzymaniem pokoju  
  • od 1945 Wielobarwna Holandia Społeczeństwo wielokulturowe  
  • 1959-2030? Złoża gazu Kończąca się fortuna  
  • po 1945 roku Europa Holendrzy i Europejczycy  
wersja polska